Renkler Renkler Renkleeer

Gorgoroth · #1 19-03-2004, 00:59

Renklerin insanların üzerinde bıraktığı etkileri zaman zaman duymuşsunuzdur. Hayatımızda karşılaştıgımız örnekler ve öğrendiğimiz bilgiler doğrultusunda bazı sonuçlar elde edilmiştir.... Eğer bir restoran açacaksanız, şirketinizi dekore edecekseniz veya bir logo tasarlayacaksanız bu yazıyı okumanız gerekior..

Çünkü, Kansas Üniversitesi sanat müzesinde bir araştırma için halının altını elektronik bir sistemle donatmışlar, duvar rengini beyaz ve kahverengi olarak değişebilir yapmışlar. Arka fonda beyaz kullanıldığında, insanlar müzede yavaş hareket etmiş, daha uzun süre kalıp, daha fazla alanda dolaşmışlar. Arka fon kahverengiye döndüğünde ise, insanlar müzede çok daha hızlı hareket edip, daha az alan dolaşmış ve müzeyi çok daha kısa sürede terketmişler. O yüzden dünyadaki fast food restaurantlarının hepsinin sandalyeleri ve masalari kahverengi, duvar boyalari ise kahverengi-sampanya-pembe karışımıdır. Hiç bir fast foodcunun duvarını beyaz göremezsiniz. Renklerin insanlar üzerindeki yadsınamaz etkisini farkeden batılı şirketler bunu iş yaşamında sıklıkla kullanmaktadırlar.

Kahverengi
2002 Ağustos'unda Bodrum' daydım. Umut Abi beni akşam ünlü çok güzel et yemekleri yapan bir restorana götürdü ve yemek sırasında 'buraya ne zaman gelsem bir an önce gitmek istiyorum, içeride kalmayı hiç istemiyorum' dedi. Ben de aynı duyguları yaşamıştım. Tüm duvarlar baştan aşağıya kahverengi ağaç kaplamaydı. Ben de ona Burger King, Kentucky Fried Chicken ve benzer fast foodların bunu yıllardır bilinçli olarak yaptığından bahsettim. Bizim lokantacılar ise lüks tutkusuyla. Aslında uzun oturulması ve keyif alınması gereken bir yerde yanlış uygulama yapmışlardı. Aynı konuya farklı bir yaklasim: Ziraat Bankası ya da Ticaret Bankası'nın açik kahverengi ağaç kaplamalı şubelerini düşünün. Büronuzda kahverengi mobilyalar kullanmayin! Benim bile iş görüşmelerinde bir an önce çıkasım gelmiştir hep. Erol Aksoy'un bildiginden midir bilinmez, kahverengiyi hiç sevmedigi söylenir. Coşkun Ulusoy'un, çalışanlarına kahverengi takim elbise giydirmedigini biliyorum. Kahverengi ayni zamanda teklifsiz, rahat bir renk olarak kabul edilir. Karşınızdakinin kendini resmiyetten uzak daha rahat hissetmesini ve açılmasını sağlar. Kendisi üzerinde ciddi bir takibim yok ama tüm ünlüleri rahatlıkla konuşturmasıyla tanınan, ünlü televizyoncu Larry King'i televizyonda her seferinde kahverengi kravatlar ve ceketlerle görüyorum. Sevgili Özden Arslan, 40'li yıllardan bu yana Avustralya'da kahverengi üç parça takim elbise üretilmediği söylemişti. Batılılar, "You blend in people" diyorlar, kahverengi toprak rengidir ve diğer insanlar arasında kaybolur gidersiniz. İş görüşmelerinde, profesyonel toplantılarda sakin kahverengi giymeyin.

Kırmızı
Kırmızı, iştah açar. O yüzden dünyadaki gıda firmalarının hepsinin logosunun kırmızı olduğunu hayretle farkedeceksiniz; Cola Cola, Pizza Hut, McDonald's, Ülker, Burger King... Bunu çok akıllıca kullanan şirketlerden birisi Coca-Coladır hem ürünün rengine yakın bir renkde hemde iştah açıcı özelligi olan bir renkde logo kullanmaktadır bu listeyi binlere çıkarabilirsiniz. Kırmızı tansiyonu yükseltir ve kan akışını hızlandırır. Zamanı unutun! İştahınız açılsın! Daha çok için! Uykusuz kalın! Bir arkadaşımla konuşurken "Peki boğalar niye kırmızı renge saldırıyor?" diye sormuştu. Maymunların dışında, araştırılan hayvanların hemen hepsi siyah beyaz görmektedir. Yani boğalar da renk körüdür. Kırmızıya değil, kendilerine saldıran koyu renkli beze saldırırlar. Birinin çıkıp Ispanyol'lara bu gerçeği anlatması gerekir. Belki de kanı, heyecanı ve enerjiyi anlatan o kırmızı bez arenadaki, ölüme mahkum olan o zavallı boğaya değil de, tribünlerde oturan, televizyonları başında ölümü, kanı ve bağlantılı olarak cinselliği isteyen binlerce manyağa sallanıyor.

Yeşil
Yeşil, güven verir. O yüzden bankaların logolarında en çok tercih ettikleri iki renkten biridir. Yatak odası için de rahatlatıcı bir renktir. Yaratıcılığı körükler. Batıda büyük otellerin mutfaklarında duvar renginin, aşçıların yaratıcılığını arttırmak için yeşile boyandığnı duymuştum. Hastaneler de logo ve iç dizaynlarında yeşili tercih eder. Çünkü rahatlatıcı ve sakinleştiricidir. Tabiati en çok hatırlatan renktir. Yeşil alanlarda insanların daha az mide ağrısı çektikleri tespit edilmiş. Sakız paketlerinde ve sebze satılan yerlerde de yeşil en tercih edilen renktir. İlk görüşmelerinizde karşınızdaki insanı rahatlatmak ve ona fark ettirmeden güvenini kazanmak için yeşilbirşeyler giyebilirsiniz.

Siyah
Siyah, gücü ve tutkuyu tercih eder. Hırsın da bir ifadesidir. Bizde ve batıda siyah, matemi simgelerken Japonya'da mutluluğun simgesidir. Fonda kullanıldığında karamsarlığı çağrıştırır. Işığı yok eder. Konsantrasyonu en çok getiren renktir. Einstein, konsantre olabilmek için perdeleri siyah, gün ışığı olmayan bir odaya girer ve öyle düşünürmüş.

Mavi
Freud, maviyi sakin diye niteler. Faber Birren ise tansiyonu düşürdüğünü söyler. Araplar ise mavi taşların kanın akışını yavaşlattığına inanırlar. Nazar boncugu o yüzden mavi taşlıdır. Sakinleştirici bir renktir, batıda bu etkisi yüzünden intiharlari azaltmak için köprü korkuluklarını maviye boyarlar. Amerika'da bir ilkokulun duvarlarını beyaz ve portakal renginden maviye çevirmişler, çocukların yaramazlıklarının azaldığını tespit etmişler. Mavi ve özellikle lacivert kozmik bir renk olarak kabul edilir; sonsuzluğu, otoriteyi ve verimliliği çağriştırır. Uluslararasi toplantılarda tüm devlet başkanları lacivert takim elbise giyerler. Neden dersiniz? O yüzden dünyadaki firmaların yarısından fazlası logolarında maviyi kullanırlar. Hilton amblemini insanların kafasinda daha büyük kuruluş imaji olusturacagini bildiği için laciverte çevirdi. Aynı şekilde Bill Clinton, Büyük Jüriye ifade vermesinden önce mavi kravat takarak daha inandırıcı olacağı yönünde danışmanlarınca uyarılmıştir. Bankaların logolarında ve imaj oluşturmada en çok kullandıklari iki renk mavi ve yeşildir. Maviyle büyüklüklerini, yeşille güvenilirliklerini vurgularlar. Yeşil ve mavi saglamlığın habercisidir. Hakkında sık sık batiyor söylentisi çıkan, çok kazandiran bankaların logolarının mavi olmasi ise yeterli degildir. Mavi, ayrıca yeme içgüdüsünü azaltan bir renktir. O yüzden fast food zincirleri, içeride mavi hiç bir sey bulundurmazlar. Mavinin en önemli özelliklerinden birisi de çok uzaklardan fark edilebilmesidir. Kırmızı ise en dikkat çekici renklerden birisi olmasına rağmen yakından kolaylıkla farkedilirken, uzaktan daha zor ayirdedilmektedir. O yüzden batıda gökdelenlerin ve yüksek noktaların üzerindeki, uçaklar için konulan uyari ışıkları maviye çevrilmişken bu bilgiden yoksun biz, hala ısrarla kirmızı işaret ışıklarını kullanmaktayız. Oysa kırmızı uzaktan dikkati çekmez. Son dönemde batida polis otolarinin üzerinde dikdörtgen ışıklar görmeye başladık, bunların genellikle yarısı mavi, yarısı kırmızıydı. Bunun nedeni de yakındaki aracında uzakdaki aracında bu ışıgı uzaktan farkedilebilmesiydi. Bu lambalar özentilikten dolayı Türkiye'ye de geldi ve polis otolarının üzerine konuldu. Tabii nedeni bilinmeden...

Turuncu
Portakal rengi ise çabuk dikkati çeker. Eğer bir ürün ve markada ise bu ürün herkes için imajını verirsiniz. İnsanlar o kapıdan içeri rahat girebileceklerini hissederler. Hem rahatlatıcı hemde harekete geçirici bir etkisi vardır. Portakal rengi, bulunduğu grubu sayıca çok gösterir. 1974 Dünya Kupasi'nda Hollanda milli takımının başında olan Ernst Happell "Bu turuncu formalarla biz sahada rakip takımdan daha fazla sayıda görünüyoruz." demiş.

Gri
Gri, diplomatik ve ağır bir renktir ama hareketsizliği, yavaşlığı ve ciddiyeti temsil eder. Silahli Kuvvetlerde her yeri griye boyarız. Kapılar, kaloriferler... Devlette de herşeyin gri olmasının mantıgı buna dayanır. Yaratıcılığı öldürdüğü öne sürülür.

Bronz
Bronz, genelde negatif bir etki yaratır. Tepki almak istediğinizde işe yarar. Belki biraz da içki rengi ile benzeşmesi yüzünden içki reklemlarında kullanılır. Kimi bankaların yazı karakterlerinde altın-bronz karışımı bir şekil ve renk kullandığını görürsünüz çünkü bu renkler altını ve parayı çağırıştırır.

Mor
Mor, nevrotik duyguları açığa çıkardığı, insanları bilinç altinda pesimistik bir psikolojiye itip korkuttuğu tespit edilen bir renktir. 1998 yılında Ataköy'de çatıdan atlayarak intihar eden çocuğun şizofren olduğu öğrenilmişti. İntihar resminde, yerdeki ajandadan, bir kenara savrulmuş çakmağa kadar herşey mordu. Çocuğun tırnakları dahi mora boyanmıştı. İntihar edenlerin çogununda beğendiği bir renk olduğu yapılan araştırmalar sonucunda saptanmıştır.

Pembe
Pembe giyenlere, hizmetlerinden dolayı ödeme yaparken kendimizi daha rahat hissettiğimizi tespit etmişler. İngiltere'de Boots ve Marks and Spencer mağazalarında tüm tezgahtarların pembe gömlek giydiklerini duydum.Bu değişikliğe bir çok mağazanın başladığını girdiğiniz yerlerde görebilirsiniz.. Kız arkadaşım pembe giydiğini zaman ona yaptığım harcamanın büyüklügünü sadece o gittikden sonra kavrayabiliyordum

Sarı
Sarı, geçiciliğin ve dikkat çekiciliğin ifadesidir. Ayrıca Yol çizgilerinin beyazdan sarıya dönüştürülmesindeki sebep de sarının dikkat çekici bir renk olmasından kaynaklanır. Sanılanın aksine sarı beyazdan daha göz alıcı bir renktir. Geçiciliğin ifadesi olduğu için de tüm dünyada taksiler sarıdır; dikkat çeksin ve geçici oldugu bilinsin diye. Araba kiralama firmaları logolarında hep sarıyı kullanırlar. "Ürün geçici, lütfen geri getirin." demek istiyorlar. O yüzden dünyada hiçbir banka ambleminde sarıyı kullanmaz. (Portakal ve bronz ya da bakır kimi zaman yer alabilir.) Paranın geçici degil, kalici olmasını isterler. Benim bugüne kadar sarıyi logosunda baskın bir renk olarak kullandığını gördüğüm tek banka Vakıfbank'tır.

Beyaz
Beyaz, istikrarı, devamlılığı ve temizliği simgeler. Bu yüzden eğer üzerinde fazla şaibeler olan bir politikacıysanız, beyaz ağırlıklı kıyafetleri seçmelisiniz. Beyaz elbiseler sizin temiz oldugunuz imajını verir.Cem uzanın seçimler sırasında beyaz takımlar giyip sürekli beyaz kıyafetler giymesininin nedenii danışmanlarının onu bu konuda uyarmasıdır

Rodin Alper Bingöl
Grafik&Tasarım Uzmanı
Bilge Adam Bilgisayar Eğitim Merkezi