Luis Buñuel
Luis Buñuel
Hayatı
1900 de İspanya Aragón eyaletine bağlı Calanda'da doğdu. Madrid Üniversitesi'ne girmeden önce Zaragoza'da bulunan Colegio del Salvador'da oldukça ağır bir Cizvit eğitimi aldı. Madrid Üniversitesi'nde, önce doğal bilimler ve ziraat okurken daha sonra mühendislik, en sonunda psikoloji bölümüne geçti. Burada Salvador Dali ve Federico Garcia Lorca ile tanıştı. Sinema eğitimi almak için avangard deneyimlerin boy gösterdiği 1920'lerin Paris'ine gitti. Mauprat filminde Jean Epstein'ın, La Sirène des Tropiques filminde ise Mario Nalpas'ın asistanlığını yaptı. 1929'da Salvador Dali ile birlikte içinde bir kadının gözbebeklerinin bir ustura ile kesildiği ünlü sahneyi barındıran, gerçeküstücü bir klasik olan Bir Endülüs Köpeği adlı filmi gerçekleştirdi.
1930'da [Marquis de Sade]'ın of Sodom'un 120 Günü adlı eserinden izler taşıyan Altın Çağ'ı çekti. Filme Salvador Dali ile birlikte başlamayı planlamıştı ancak yaşanan anlaşmazlık nedeniyle yalnız çekmek durumunda kaldı. Katolizm'i hedef aldığı söylenen film büyük skandala yol açtı ve gösterimi yasaklandı.
Bu filmi çekmesinin akabinde İspanya'ya dönerek, İspanya'da köylülerin hayatını anlatan bir belgesel olan Ekmeksiz Toprak filmini çekti. 1936'da iç savaşın başlamasına yakın, değişen politik iklimi anlatan bir belgsel olan España 1936 (İspanya 1936) filminin seanryosuna katkıda bulundu ve yapımcılığını üstlendi.
1939'da iç savaş sırasında ABD'ye gitti ve çeşitli belgeseller çekti. 1946'da Meksika'ya geçti ve 1955'e kadar uluslararası düzeyde dikkati çekip beğeni toplayacağı 14 film çekti. Bunuel 1955'te Fransa'ya döndü ve onu sinema sanatının merkezine yerleştirecek olan üç ortak yapıma imza attı. 1961'de İspanyol hükümeti tarafından Viridiana'yı çekmesi için İspanya'ya davet edildi. Film, içinde barındırdığı kilise karşıtı ögeler nedeniyle İspanya'da büyük tepkilere yol açtı ve ülkede gösterimi yasaklandı. Geri kalan hayatını İspanya dışında geçirdi, 1983'de Mexico City'de öldü.
Hayatını anlatan otobiyografik kitabı Mon Dernier Soupir, Son Nefesim (ISBN 975-53345-7-8) ismiyle ülkemizde de yayımlandı.
Filmografi
Yönetmen
1929 Un chien andalou / Bir Endülüs Köpeği
1930 L'Âge d'or / Altın Çağ
1932 Las Hurdes / Ekmeksiz Toprak
1940 El Vaticano de Pio XII
1947 En el viejo Tampico / Gran Casino
1949 El Gran Calavera / The Great Madcap
1950 Susana / The Devil and the Flesh
1950 Los Olvidados / Unutulmuşlar
1951 La aHija del engaño / Daughter of Deceit
1951 Una Mujer sin amor / A Woman Without Love
1952 El Bruto / The Brute
1952 Él /This Strange Passion
1952 Subida al cielo / Mexican Bus Ride
1953 La Ilusión viaja en tranvía / Illusion Travels by Streetcar
1954 El Río y la muerte / Nehir ve Ölüm
1954 Las Aventuras de Robinson Crusoe / Robinson Cruseo
1955 Cela s'appelle l'aurore
1955 Ensayo de un crimen / The Criminal Life of Archibaldo de la Cruz
1956 La Mort en ce jardin / Death in the Garden / Bu Bahçede Ölüm
1958 Nazarín
1959 La Fièvre monte à El Pao / Fever Rises in El Pao
1960 La Joven / White Trash-The Young One
1961 Viridiana
1962 El Ángel exterminador / Mahvedici Melek
1964 Le Journal d'une femme de chambre / Bir Hizmetçinin Günlüğü
1965 Simón del desierto / Çöllerin Simon'u
1967 Belle de jour / Gündüz Güzeli
1969 La Voie lactée / Samanyolu
1970 Tristana
1972 Le Charme discret de la bourgeoisie/ Burjuvazinin Gizli Çekiciliği
1974 Le Fantôme de la liberté / Özgürlük Hayaleti
1977 Cet obscur objet du désir / Arzunun O Belirsiz Nesnesi
Senarist
1936 España [[1936 / Madrid [[1936
1936 ¡Centinela, alerta!
1936 ¿Quién me quiere a mí? / Who Loves Me?
1950 Susana / The Devil and the Flesh
1950 Los Olvidados / Unutulmuşlar
1950 Si usted no puede, yo sí
1951 Una Mujer sin amor / A Woman Without Love
1952 El Bruto / The Brute
1952 Él /This Strange Passion
1952 Subida al cielo / Mexican Bus Ride
1953 La Ilusión viaja en tranvía / Illusion Travels by Streetcar
1954 Abismos de pasión / Wuthering Heights
1954 El Río y la muerte / Nehir ve Ölüm
1954 Las Aventuras de Robinson Crusoe / Robinson Cruseo
1955 Cela s'appelle l'aurore
1955 Ensayo de un crimen / The Criminal Life of Archibaldo de la Cruz
1956 La Mort en ce jardin / Death in the Garden
1958 Nazarín
1959 La Fièvre monte à El Pao / Günah Cumhuriyeti
1960 La Joven / White Trash-The Young One
1961 Viridiana
1962 El Ángel exterminador / Mahvedici Melek
1964 Le Journal d'une femme de chambre / Bir Hizmetçinin Günlüğü
1965 Simón del desierto / Çöllerin Simon'u
1967 Belle de jour / Gündüz Güzeli
1969 La Voie lactée / Samanyolu
1970 Tristana
1972 Le Charme discret de la bourgeoisie/ Burjuvazinin Gizli Çekiciliği
1972 Le Moine / The Monk
1972 Una Historia decente
1974 Le Fantôme de la liberté / Özgürlük Hayaleti
1977 Cet obscur objet du désir / Arzunun O Belirsiz Nesnesi
Yapımcı
1929 Un chien andalou / Bir Endülüs Köpeği
1932 Las Hurdes / Ekmeksiz Toprak
1935 La Hija de Juan Simón, La / Juan Simon's Daughter
1936 ¿Quién me quiere a mí? / Who Loves Me?
1936 ¡Centinela, alerta!
1936 España 1936 / Madrid 1936
1970 Tristana
Ödüller
1950 Susana Cannes Film Festivali - En İyi Öncü Film
1951 Los Olvidados / Unutulmuşlar Mexico Akademi Ödülleri - Golden Ariel + Silver Ariel (En İyi Yönetmen + En İyi Orijinal Hikaye + En İyi Senaryo)
1951 Los Olvidados / Unutulmuşlar Cannes Film Festivali - En İyi Yönetmen
1956 Las Aventuras de Robinson Crusoe / Robinson Crusoe Academy Awards, Mexico - Golden Ariel+Silver Ariel (En İyi Yönetmen + En İyi Senaryo))
1959 Nazarin Cannes Film Festivali - Jüri Özel Ödülü
1960 La Joven Cannes Film Festivali - Özel Mansiyon
1961 Viridiana Cannes Film Festivali - Altın Palmiye
1961 Nazarín - Bodil - En İyi Avrupa-Dışı Film
1963 El Ángel Exterminador / Mahvedici Melek Bodil - En İyi Avrupa-Dışı Film
1965 Simón del Desierto Venedik Film Festivali - FIPRESCI Ödülü + Özel Jüri Ödülü
1967 Belle de Jour Venedik Film Festival - Altın Aslan, Pasinetti Ödülü
1968 Belle de Jour Bodil - En İyi Amerika-Dışı Film
1968 Belle de Jour Fransa Sinema Eleştirmenleri Sendikası - Eleştiri Ödülü - En İyi Film
1969 La Voie Lactée Berlin Uluslararası Film Festivali - FIPRESCI Ödülü + Onor Mansiyonu + Interfilm Ödülü
1972 Le Charme Discret de la Bourgeoisie / Burjuvazinin Gizli Çekiciliği Amerikan Akadaemi Ödülleri (Oscar), En İyi Yabancı Film
1973 Le Charme Discret de la Bourgeoisie / Burjuvazinin Gizli Çekiciliği Fransa Sinema Eleştirmenleri Sendikası - Eleştiri Ödülü, En İyi Film
1973 Le Charme Discret de la Bourgeoisie / Burjuvazinin Gizli Çekiciliği NSFC Ödülü - En İyi Yönetmen
1974 Le Charme Discret de la Bourgeoisie / Burjuvazinin Gizli Çekiciliği BAFTA Film Ödülü - En İyi Senaryo
1975 Le Fantôme de la Liberté İtalyan Ulusal Sinema Gazetecileri Sendikası - Gümüş Kurdele - En İyi Yönetmen (Yabancı Film)
1977 Cet Obscur Objet du Désir / Arzunun O Belirsiz Nesnesi NBR - En İyi Yönetmen
1978 Cet Obscur Objet du Désir / Arzunun O Belirsiz Nesnesi NSFC - En İyi Yönetmen
1982 Venice Film Festival - Kariyer Ödülü - Altın Aslan
vikipedi
Kullanılan Kaynaklar
vikipedi
| |
Benzer Başlıklar
Luis Royo Luis Royo, Truel'in küçük bir kasabası olan Olalla'da 1954 yılında doğdu. Kısa bir süre sonra...