İlhan Berk

Yaşam Öyküsü


İlhan Berk 1918 yılında Manisa'da doğdu. Ortaöğretimini burada tamamladıktan sonra Balıkesir Necatibey İlköğretmen Okulu'nda okudu. Giresun'un Espiye ilçesinde iki yıl öğretmenlik etti. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'ne girerek 1944 yılında bu okulu bitirdi. 1945-55 yılları arasında Zonguldak, Samsun, Kırşehir ortaokullarında Fransızca öğretmeni olarak çalıştı. 1956'dan emekli olduğu 1970'e kadar Ankara'da Ziraat Bankası Yayın Bürosu'nda çevirmenlik yaptı.

Kül adlı kitabıyla 1979 TDK Şiir Ödülü'nü, İstanbul Kitabı ile 1980 Necatigil Şiir Ödülü'nü, Deniz Eskisi adlı kitabıyla 1983 Yeditepe Şiir Armağanı'nı aldı, Güzel Irmak adlı kitabıyla 1988 Simavi Edebiyat Ödülünü'nü Ferit Edgü ile paylaştı.

İlhan Berk şiire, ilk kitabını da yayımlayan Manisa Halkevi'nin dergisinde başladı. 1955 yılına kadar yayımladığı şiirler ve çıkardığı kitaplarla gerçekçi bir şair kimliğinde göründü. Berk'in sözcükleri bütün kapsamlarıyla, kendi deyimiyle 'tarihçeleriyle' kullanma özelliğini, şiirini İkinci Yeni şiir hareketine yakın kılıyordu. Bu özellik daha sonraları gelişerek sürdü ve İlhan Berk'in özgün tutumu durumuna geldi. Giderek İkinci Yeni şiirinin öncüsü ve en güçlü savunucusu olarak anılmaya başlandı. Son dönem şiirlerinde cinsellik ve tarih ana temalar olarak belirdi. Çeşitli nesneleri, kent, sokak gibi olguları ayrıntılı bir 'kimlik kartı' somutluğu taşıyan bir biçimde şiirleştirdi. Dünya şiirlerinden örnekleri bir araya getiren çeşitli antolojiler de hazırladı.

Yapıtları

Şiir:

Güneşi Yakanların Selamı (1935)
İstanbul (1947)
Günaydın Yeryüzü (1952)
Türkiye Şarkısı (1953)
Köroğlu (1955)
Galile Denizi (1958)
Çivi Yazısı (1960)
Otağ (1961)
Mısırkalyoniğne (1962)
Âşıkane (1968)
Taşbaskısı (1975)
Şenlikname (1976)
Atlas (1976)
Kül (1978)
İstanbul Kitabı (1980)
Kitaplar Kitabı (1981)
Deniz Eskisi-Şiirin Gizli Tarihi (1982)
Delta ve Çocuk (1984)
Galata (1985)
Güzel Irmak (1988)
Pera (1990)
Dün Dağlarda Dolaştım Evde Yoktum (1993)
Avluya Düşen Gölge (1996)
Şeyler Kitabı Ev (1997)
Çok Yaşasın Sayılar (1998)

Düzyazı:

Şifalı Otlar Kitabı (1982)
Bir Uzun Adam (1982)
El Yazılarına Vuruyor Güneş (1983)
İnferno (1994)
Kanatlı At (1994)
Logos (1996)
Poetika (1997)