Caz Tarihi (pt.3)

Bebop Dönemi

Bebop Akımı:
1940'larda jazz müziğinde bebop akımının doğuşu genelde modern jazz'ın başlangıcı olarak da kabul edilir. Bu tarz, tekniğe ve beraberinde şarkı söylenebilen melodilerden ziyade karmaşık armonilere daha fazla önem veren küçük swing toplulukları tarafından geliştirilmiştir. Bu hareketin babası alto saksofoncu Charlie "Bird" Parker'dır ve trompetçi Dizzy "Diz" Gillespie ilk müritlerindendir. Dizzy daha büyük orkestralarda kurmuş ve kübalı vurmalı çalgıcılarla, mambo ritmlerini de içeren afro-kuba müziğini tanıtmıştır. Ama daha ziyade Charlie Parker ve Diz'in kurdugu 5li ya da daha küçük gruplar bebop muziginin kurulmasına yardımcı olmuştur ki bu jazz da trio,quartet,quintet kavramlarının yerleşmesine sebep olmuştur.

Bu akımdan önceki müzik türleri blues ve o günün popüler şarkılarını içerirken bebop akımını benimseyen jazzcıların meydana getirdikleri eserler popüler müzikten farklılaşmaya başlamış ve ilk defa jazz insanların dans etmesi için yapılmamaya başlanmıştır. Eserler hızlı tempolu ve çalması güç 8lik notalardan oluşmaktaydı. Çoğu bebop standartı populer parcalarin akor ilerlemelerinden meydana gelir, misal "i got rhythm" "how high the moon" v.s.. doğaçlamalar ise bu akorların işaret ettiği gamlar uzerinde yapılmaktaydı, ve kullanılan gamlar genelde pes 5lileri içermekteydi.

Solo calmanin yanında eşlikte de bir takım yeni uygulamalar getirdi bebop akımı. Davulcular daha az kontrbasçılara uyar oldular ve zil atakları fazlalaştı.Basçılar daha çok nabzı tutmaya başladılar bunu da akor ilerlemelerinin ana hatlarını cizerek ve ceyrek notalar calarak yaptılar. Piyanistler daha hafif bir dokunusa sahip olmaya ve ozellikle sol el eskisi gibi sadece vuruslari belirtmeye ve akorlarin koklerini calmaya zorlanmamaya basladi. Bu arada modern jazz standardı evrensel hale gelmeye basladı. Yani ilk basta melodi hep birlikte calınıp daha sonra her bir enstruman teker teker parcanın akor ilerlemelerine dayanarak solo atmaya basladı ve en sonda tekrar melodi birlikte calınıp parca noktalandı.

Bir onceki kusaktan olan bir cok muzisyen bebop muziginin gelismesinde yardımcı oldu. Bunlar arasinda Lester Young , Coleman Hawkins, Roy Elridge, Charlie Christian, Jimmy Blanton ve Jo jones gosterilebilir.Ayrıca diger muzisyenler saksofoncu Sonny Stitt ve Lucky thompson, trompetçi Fats Navarro, Kenny Dorham ve Miles Davis , piyanist Bud Powell , Duke Jordan, Al Haig ve Thelonious Monk , vibrafoncu Milt Jackson ,Kontrbascı Oscar Pettiford, Tommy Potter ve Charles Mingus, davulcu Max Roach, Kenny Clarke ve `Roy Haynes. Miles, Monk ve Mingus'un daha sonra bebop sonrası calışmaları olmuştur ki bu müzisyenler ayrıca incelenecektir..
Kısmen Alıntıdır

Eklenmiş önizlemeler

     

yine birkaç albüm tanıtayım kendi seçtiklerimden;
Dizzy Gillespie Duets: Sonny Rollins and Sonny Stitt ;
1. Wheatleigh Hall
2. Sumphin'
3. Con Alma (Alternate Take-Previously Unreleased)
4. Con Alma
5. Anythin' (Previously Unreleased)
6. Haute Mon'

Bebop için vazgeçilmez albümlerimden biridir bu albüm..Trompette herkesin kendine has bir tarzı olduğu malum ama Diz söz konusu olduğu zaman iş değişir..O takip edilenlerden biridir..Hele hele yanına 2 sağlam tenor saksafoncu Rollins ve Stitt'i alırsa o albüm tadından yenmez hale gelir..Şiddetle tavsiye..

Eklenmiş önizlemeler

 

Charlie Parker : Jazz at Massey Hall [LIVE]
1. Perdido
2. Salt Peanuts
3. All The Things You Are
4. Wee
5. Hot House
6. A Night In Tunisia

Charlie Parker Jazz 'ı Trio-Quartet gibi küçük gruplara çeviren ve jazz'da devrim yapmış en büyük üstatlardandır..Elbette böyle olunca Compilation'lar en büyük kaynak..Bu yüzden herhangi biri veya birkaçı yeterli olabilir..Benim tanıtmak istediğim ise özel bir albüm..Neden mi? Kadro yüzünden; Alto Saksafon:Charlie Parker , Trompet : Dizzy Gillespie , Piyano : Bud Powell , Kontrbas : Charles Mingus , Davul : Max Roach
Bu konseri izlesem ve daha yaşamasam yeterdi herhalde..

Eklenmiş önizlemeler

 

The Essential Thelonious Monk

1. 'Round Midnight
2. Bemsha Swing
3. Blue Monk
4. Rhythm-A-Ning
5. Epistrophy
6. Crepuscule
7. Misterioso
8. Brilliant Corners
9. Well You Needn't
10. Ruby, My Dear (Take 3)
11. Straight, No Chaser

Mevzu bahis kişilik Monk olunca esas duruşa geçmek gerekir kanımca..compilation seçmemin nedeni onu daha iyi tanıtabilmek..Yoksa üstte Charlie Parker'ın yaptığı gibi süper kadrolarla(Miles Davis,Coltrane,Mingus,Dizzy...vb) albümleri çok Monk'un..
Sonraki dönem hangi akımı olursa olsun Straight No Chaser,Round Midnight,Misterioso gibi klasikleri mutlaka yorumlamışlardır..Ve binbir çeşit yorumunu bulabilirsiniz ama ilk elden dinlemek bambaşka..
Monk'u ayrıca özel kılan nedir? O kimseye benzemeyen tarzıdır elbette(gerek çalışı gerek şapka -keçi sakal şekli ).Bebop yapısı gereği hızlı ve ritmik bir müziktir ama piyanoda Monk kadar hızlı,sert ve kesin çalan başkasını ben duymadım.Piyano'ya bambaşka bir tarz getirmiştir kanımca Monk.
O en büyük dehalardan biridir..

Eklenmiş önizlemeler