Nanotekstil

Yunancada ‘cüce’ anlamına gelen ‘nano’, metrenin milyarda birini ifade etmektedir. Nano teknolojisi ile yapılan ürünlerde maddelerin molekül ve atomları çok büyük enerji oluşturabilir ve bu sayede çok özel işlevleri olan ürünler elde edilebilir.

Dördüncü sanayi devrimi olarak nitelendirilen nano teknolojisi ile yapılan ürünler; tekstil, boya, sağlık ve sanayinin diğer guruplarında devrim yapacak özelliktedir. Örneğin; kolay kirlenmeyen kumaşlar, kir tutmayan camlar, fotosentez yapabilen nano partiküller, nano yalıtım malzemeleri, yakıt harcamasını düşüren donanım, bakteri üremesini engelleyen boyalar, nano teknolojisi sayesinde hayatımıza giren gelişmelerden bazılarıdır.

Nano teknolojisi ile, damarlar içinde dolaşabilen, hücrelerin içine girip onarım yapabilen, yarı mekanik yarı biyolojik araçlar, birbirini döndüren atom büyüklüğünde dişli çarklar, molekül büyüklüğünde makineler elde edilebilmektedir. Hidrojen ve benzen molekülleriyle oluşturulan yaklaşık 1 nanometre çapında olan dişlilere bilgisayar yazılımı, lazer yardımıyla dönme enerjisi verir ve bu sayede dişlilerin saniyede 10 milyar dönüş yapması sağlanır.

Bir diğer ürün olan nanotop, 60 karbon atomundan oluşmuş olup kafes yapısına sahiptir.Elektriksel özellikleri değişik ve işlevleri ışık etkisini azaltıcıdır. Bu nedenle güneş pillerinde işe yaramakta ve AIDS tedavisinde kullanılmaları planlanmaktadır.

Karbon nanotüpler ise içi boş silindir halinde sarılmış karbon atomu yaprakları olup çelikten 10 kat güçlü ve 6 kez hafiftirler. 1991 yılında Japonya’da tesadüfen keşfedilmişlerdir.Köprü, uçak, uzay asansörü yapılmasına çok uygun olup UC Berkeley’den Prof. Alex Zettl’a göre, hem iletken hemde yalıtkan olarak yararlanılabilen nanotüpler, hemen her elektromekanik cihaza uymaktadır.

Nanoteknolojinin Tekstil Sektöründeki Uygulamaları :

Tekstil ürünlerinin performanslarını geliştirmek için kullanılmaktadır. Tekstil ürünleri, onlara değişik özellikler kazandıran nanoteknoloji sayesinde çok fonksiyonlu hale gelmektedir; örnek olarak tekstil ürünleri su itici, antibakteriyel ve antifungisid olabilir, ısı yalıtımı ve mekanik rezilyans performansları geliştirilebilir, kamuflaj amaçlı sensörler olarak kullanılabilir.

Tekstil yüzeylerinin nano skalada düzenlenmesine yönelik çok sayıda araştırma sürmektedir. Tekstilde nanoteknoloji uygulamaları nanotekstiller olarak adlandırılır.Nano tekstil uygulamalarında üretilen antimikrobiyal kıyafetler, vücudun dermatolojik konforunun teminini mümkün kılar. Polimerik tekstil malzemesine mikro partiküllere nazaran daha homojen formda yerleşmiş nano partiküller, tekstil yüzeyinin çeşitli mekanik, elektrik ve optik özelliğini geliştirir. Tekstil yüzeylerinin nano-seramik partiküllerle kaplanması yanma eğilimini azaltır. Kaplama kalınlığına bağlı olarak spektral özellikleri değiştirilerek kamuflaj etkisi sağlanabilir.

Tekstil sanayinde kullanım alanı bulan nanolifler, elekrospin yöntemiyle üretilmiş olup yaklaşık 50 nanometre büyüklüğündedirler. Nanoliflerden yapılabilecek ürünler; koruyucu kasklar için dokunmuş veya örülmüş yüzeyler, çok hassas sensörler, nano elektronikler, aşınma, biyolojik ve kimyasal dayanımlı yüzeyler, mikro seviyede dokunmuş kumaşlar, kumaş mühendisliği için üç boyutlu görünüme sahip materyaller, böcek ilaçları uygulamalarında filtreler ve yapay organlardır.

Nano Ölçekli Yüzey Uygulamaları :

Amerikan Nanotex LLC firması, değişik tip yüzey uygulamasında öncü firma durumundadır. Firma, spor giysilikte aranan kılcallık(teri vücuttan hızla uzaklaştıracak), zor temizlenir lekelere karşı bile zor kirlenme, yüksek buruşma ve çekme dayanımı, koku giderici, kullanım esnasında vücuda masaj yapma gibi fonksiyonel özelliklerin teminine yönelik nano skalalı kimyasallar üretmiştir. Nanotex patentli ticari ürünler şunlardır; selülozik mamüllerin buruşmazlık, yüksek yıkama dayanıklılığı ve konfor özelliklerinin kombine edilmesi amaçlanan Nano-Touch, doğal ve sentetik ürünlere kalıcı su/yağ iticilik özelliği kazandırılması amaçlanan Nano-Pel, kumaşlara kırışma dayanımı,çekmezlik, su ve kir iticilik özelliklerinin bir arada kazandırılması amaçlanan Nano-Care, kumaşların kılcallık özelliğinin artırılması ve terin vücuttan hızla uzaklaşmasının sağlanması amaçlanan Nano-Dry ve ince pamuklu kumaşların boyutsal ve eğilme stabilitesi özelliklerinin geliştirilmesi amaçlanan Nano-Press.

Askeri Kıyafetlerde Nanotekstil Uygulamaları :

Nanoteknolojideki gelişimlerin öncüsü askeri giysiler olacaktır.Massachusetts Teknoloji Enstitüsü 21.yy’ın askerleri için nanoteknolojiyi kullanarak ‘süper üniformalar’ geliştirmeye çalışmaktadır. Üniformalar, kamuflajı desteklemek üzere renk değiştirme, kırık durumunda destek vazifesi görecek biçimde sıkılaşma hatta yapay kas geliştirme ve enerji depolayabilme özelliğine sahip kumaşlardan üretilmiş olacak. Üniformalar ortam sıcaklığına bağlı olarak daralıp genişleyebilecek. Ayrıca nanosensör iliştirilmiş kumaşlar, askerin vücut sinyallerini tıp merkezine iletecek. Bu üniformalar günümüzde kullanılanlardan %80 daha hafif olacak. Biyolojik veya kimyasal bir tehlike durumunda kumaş moleküler düzeyde adapte olarak geçirgenliğini kaybedecek.

Türkiye’de ise nanotekstil uygulamaları, Bursa’da Yeşim Tekstil’de başarıyla gerçekleştirilmektedir.

Kaynaklar :

- UNCU, N.(2004) Bitim İşlemlerine Yeni Yaklaşımlar.Bitirme Ödevi.Uludağ Üniversitesi Mühendislik - Mimarlık Fakültesi.
- ÜNAL, C.(2004) İlgili Bitirme Ödevi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik – Mimarlık Fakültesi
- www.nanotex.com
- www.textileinfo.com
- Panorama (2004),Sanayide 4.Devrim: Nanoteknoloji, Konfeksiyon&Teknik Dergisi, Ekim 2004, s.18-20.

Bence nanoteknoloji ileride çok işimize yarayacak. En iyisi de ilaçlar olacak... Kıyafetlerle de birlikte, olay bilim kurgu filmlerine dönebilir çok rahat...
Yani nano teknoloji olmasaydı, gözlüklerde ince cam, arabalarda/bilgisayarlarda/bardaklarda çizilmez cam ya da en basitinden kirlenmeyen giysiler sahibi olamazdık.

Tabi yukarıdaki yazı işin çok çok daha güzel bir boyutuna giriyor. Vücudu bizim yerimize koruyan mekalar... Benim kabulümdür...