Yargıdan hükümete ağır eleştiri

Danıştay Başkanı Tansel Çölaşan: Biz siyaset yapmıyoruz, yargı kuruluşları kendi varlıklarının savunmasına geçtiler. ’Bizi ellemeyin, bağımsız, tarafsız kalalım’ diyoruz. Hiçbir dönemde bu kadar kötü noktaya gelinmemişti.

Danıştay Başsavcısı Tansel Çölaşan, "Hukuk devletinde yasama, yürütme seçimle geldiği için her istediğini yapma hakkına sahip değildir. Çağdaş, demokratik standartlara, evrensel kurallara uygun davranmak zorundadır. Hukukiliği ancak bu şekilde sağlayabilir. Onun dışında polis devleti olmaktan öteye de gidemez" dedi.

Yargıçlar ve Savcılar Birliği (YARSAV), Dünya Yargıçlar Birliği (IAJ) ve Demokrasi ve Özgürlük İçin Avrupa Yargıçları Birliği (MEDEL) tarafından Ankara Hakimevi’nde düzenlenen "Kuvvetler Ayrılığı ve Yargıda Örgütlenme Özgürlüğü" konulu uluslararası sempozyum "Yargıda Örgütlenme Özgürlüğü" konulu oturumla sona erdi.

Oturumda konuşan Danıştay Başsavcısı Çölaşan, YARSAV’ın kuruluşundan bu yana geçirdiği sürecin, yabancı konuklara da ilginç geleceğini belirterek, Türkiye’de seçimle gelenlerin, demokrasiyi içselleştiremeyenlerin, seçimle gelmeyenlerin yetkilerini kabul etmek istemediklerini söyledi.

Hukuk devleti olmanın ön koşulunun, adil yargılama garantisi ve yargı bağımsızlığının sağlanması olduğunu ifade eden Çölaşan, bağımsız yargıyı sağlamanın, yasama ve yürütmenin sorumluluğunda bulunduğunu kaydetti. Yargıçların özgür iradeyle örgütlenmesinini hukuk devletinin gereği olduğuna işaret eden Çölaşan, "Bu nedenle YARSAV önemlidir ve arkasındayız" dedi.
Siyasi iradenin, "yargıda özgür bir örgütlenmeyi kabul edemediğini" söyleyen Çölaşan, yasamanın, "kendilerine uygun dernek kurmak amacıyla, YARSAV’a alternatif olarak rafta duran Yargıçlar ve Savcılar Birliği Kanun Tasarısı Taslağını ele aldığını" anlattı. Çölaşan, bu taslağın kanunlaşması halinde, "diğer birlikler kendiliğinden sona erer" hükmü gereğince YARSAV’ın kapatılmasının amaçlandığını ifade etti. Bunun, Anayasa ve kanunlara aykırı olduğunu savunan Çölaşan, siyasetin, dışarıda, Avrupa’da başka bir yüz gösterdiğini, ama içeride bu söylediklerini uygulamadığını savundu. Çölaşan, "Özellikle yasama, yürütme aynı çoğunluk partisinden olduğu zaman, karşısında özgür ve bağımsız bir yargı da yargının bağımsız örgütlenmesini de istemiyor" dedi.

-"DUYAN YOK..."-

Kuvvetler ayrılığı ilkesiyle doğan yargı bağımsızlığı kavramının, hukuk devleti için en önemli unsur olduğunu vurgulayan Çölaşan, şöyle konuştu:

"Bağımsız yargı yoksa hukuk devleti de yoktur. Bunlar genel sözler ama çok önemli sözler. Her gün kullanıyoruz ama duyan yok.

Demokrasi ancak seçilmişlerin hukuka saygılı olmaları, yargı bağımsızlığını kabul ve sağlamaları -sadece kabul değil sağlamak da onların görevi- ile mümkündür. Hukuk devletinde yasama, yürütme seçimle geldiği için her istediğini yapma hakkına sahip değildir. Çağdaş, demokratik standartlara, evrensel kurallara uygun davranmak zorundadır. Hukukiliği ancak bu şekilde sağlayabilir. Onun dışında polis devleti olmaktan öteye de gidemez. Bu bağlamda, bağımsız yargıyı içine sindirmeli, özgür örgütlenmeyi kabul etmelidir."

Konuşmasının ardından dinleyicilerin soruları üzerine tekrar söz alan Tansel Çölaşan, siyasetin, özellikle de yasama ve yürütmeyi birlikte kullanınca karşısına kendisini engelleyecek güçlerin çıkmasını, kimsenin kendisini tenkit etmesini istemediğini ileri sürdü.

-"SAVUNMAYA GEÇTİK"-

Tansel Çölaşan, "Biz siyaset yapmıyoruz, yargı kuruluşları kendi varlıklarının savunmasına geçtiler. Kendi kurumumuzu, yargı bağımsızlığını savunma noktasına geldik. Yargı, kendi bağımsızlığını savunma noktasına niye gelsin? ’Bizi ellemeyin, bağımsız, tarafsız kalalım’ diyoruz. Hiçbir dönemde bu kadar kötü noktaya gelinmemişti" dedi.

Bu sözlerinin, "siyaset yapmak" olarak algılanmamasını isteyen Çölaşan, "2001 yılından beri demokratik yüzlerini Avrupa’ya sunuyorlar. Ama ne yazık ki, siyasi görüşleri doğrultusunda Türkiye’yi dönüştürmek istiyorlar. Yargı kendisini her koldan savunmaktadır" diye konuştu.
AB’ye uyum sürecinde, demokratikleşme noktasında AB’nin, siyaset aracılığıyla değil, doğrudan ilgili kuruluşlarla bağlantı kurması gerektiğini söyleyen Çölaşan, "Çünkü siyaset aracılığıyla Türkiye’nin gerçek yüzü gösterilmiyor" dedi.

-IAJ BAŞKAN YARDIMCISI SOLBAKKEN-

Dünya Yargıçlar Birliği (IAJ) Başkan Yardımcısı Bjorn Solbakken de yargıçların birliklerini oluştururken özgür olmaları gerektiğini söyledi. Yargıçların birliklerinin, siyaset veya diğer yönetsel dallar tarafından kontrol edilemeyeceğini belirten Solbakken, "Yargıç bağımsızlığı prensibini sürdürebilmek için böyle olmalıdır" diye konuştu.

Uluslararası belgelerde de yargıçların dernek kurmada, özgürlük ve ayrıcalıkları olduğu şeklinde hükümlerin yer aldığını anlatan Solbakken, kendi ülkesinde bunun tam anlamıyla sağlandığını söyledi.

"YARSAV’ı kısıtlamaya yönelik siyasilerin yaptıkları baskıları öğrendiklerini" ifade eden Solbakken, Dünya Yargıçlar Birliği olarak konuyla ilgili kaygılarını ileten bir mektubu TBMM Başkanlığı’na gönderdiklerini, ancak henüz yanıt alamadıklarını bildirdi. Solbakken, "Yanıt alacağımız umudunu hala besliyoruz" dedi.

Sunumunun ardından soruları yanıtlayan Solbakken, "YARSAV’ın yaşadıkları, sizin ülkenizde yaşansa ne olurdu?" sorusu üzerine, "Bu çok mümkün değil ama benim hükümetim böyle bir şey yapsa, bize engeller çıkarsaydı mahkemeye verilirdi" diye konuştu. (aa)