Meclis'in küresel felaket senaryosu

Meclis İklim Değişikliği ve Küresel Isınmanın Etkilerini Araştırma Komisyonu, çalışmalarını tamamladı. Komisyon'un hazırladığı raporda Türkiye'yi bekleyen felaket senaryosu ortaya konuldu: "Sıtma gibi bulaşıcı hastalıklar yeniden hortlayabilir, turizmin yeni adresi Akdeniz yerine Karadeniz sahilleri olacak, ormanlar büyük tehlike altında, acil önlem alınmalı." Meclis Başkanlığı'na teslim edilen 500 sayfalık raporda; Türkiye'de küresel ısınmaya ve çevre kirliğine bağlı olarak ısı değerlerinin yükseldiği, yağış miktarlarının azaldığı vurgulandı. Raporda yer alan değerlendirmeler şöyle:

Kasırga ve bulaşıcı hastalıklar

* Beslenme bozukluğu ve ona bağlı düzensizlikler artacak; sıcak dalgaları, sel, yangınlar, fırtınalar gibi olumsuz şartlardan kaynaklanan ölümlerde; yaralanmalar, sakatlanmalar ve hastalıklarda artış olacak.

* İshal, sıtma, kan işeme gibi hastalıklar artacak. Bu hastalıklara daha önce görülmeyen bölgelerde de rastlanacak. Sıcaklık keneleri arttırdığı için Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı daha fazla görülecek.

* Yer ozonu birikimindeki artışa bağlı olarak kalp ve solunum hastalıkları artacak.

* Enerji ihtiyacı artacak. Eski ve yaşlı teknoloji yetersiz kalacak. Türkiye sıkıntı çekecek.

* Doğalgaza bağımlı olan sanayi, sıkıntıya girecek. Çanakkale, İzmir, Hatay ve Mersin civarında rüzgâr enerjisi gündeme gelecek

* Türkiye, toryum ve uranyum bakımından zengin bir ülke olduğu için, nükleer santraller kaçınılmaz hale gelecek.

* Demiryolu gibi sektörlerde çevreyi daha az kirleten elektrik enerjisine geçilecek. Dizel, biodizel ve hibrid araçların sayısı artacak.

* Demir, çelik, çimento, kâğıt hamuru gibi yüksek emisyonlu ürünlere ihtiyaç artacak. Türkiye'de suyun yüzde 11'i sanayide kullanıldığı için tekrar arıtılıp kullanılması gerekecek.

* Orman kadastrosu hâlâ tamamlanmadı. Arazi yönetimi ise çok başlı. Miras gibi bölüşümler toprağın korunmasını güçleştiriyor.

* Sıcaklıklar arttıkça orman zararlısı böcek ve diğer canlılar da artacak.

* Sayıları 6.5 milyonu bulan keçiler ormana zarar vermeye devam edecek.

* Beyşehir Gölü gibi İç Anadolu'daki göller yağış azlığı nedeniyle tehdit altında.

* Keban, Karakaya, Atatürk gibi barajlar, çevresindeki iklimi değiştirmeye devam edecek. Buharlaşma sera etkisi yapacak.

* Sulak alan kayıpları devam edecek, su kalitesi daha da bozulacak.

* Turizm kuzey ülkelerine kayacak.

* Karadeniz kıyıları turizmin yeni gözdesi olacak. Kıyıda deniz seviyesi yükselecek.

* Kış turizmi olumsuz etkilenecek, golf turizmi gibi faaliyetler sulak alanları etkileyecek.


Su politikası acil hazırlanmalı

* Vergi yasası değiştirilerek, motorlu taşıtlar için 'servet vergisi' yerine, 'yol vergisi' esasına dönülmeli. 16 yaşın üstündeki araçlar hurdaya çıkarılmalı, aracını yenileyene vergi indirimi yapılmalı.

* Karbondioksit salınımı düşük otomobillere vergi indirimi sağlanmalı, bio yakıtların üretimi vergilerle teşvik edilmeli.

* Trafik, sinyalizasyon, kavşaklar az yakıt tüketimi sağlayacak şekilde ayarlanmalı.

* Kent ormanları tesis edilmeli, boş hazine arazileri ile barajların etrafı ve tarla sınırları ve sulama kanalları kenarları ağaçlandırılmalı.

* Ormanlarda kaçak kesime, böcek ve mantar zararlarına engel olunmalı. Ormanlar gençleştirilmeli, işgallerin önüne geçilmeli.

* Sulak alanlarda az su tüketen ağaçlar dikilmeli. Park ve bahçelerde çim yerine az su tüketen örtü tercih edilmeli.

* Kırsal alanda kütük ev yapımı teşvik edilmeli, inşaat sektöründe emprenye (çürümeye dayanıklı) ahşap kullanımı özendirilmeli.

* Kağıt sektöründe geri dönüşüm özendirilmeli, buna uygun teknolojiye geçilmeli.

* Sağlıkta yaşanacak sıkıntılar için hazırlıklı olunmalı, planlar hazırlanmalı, yeniden görülen verem, sıtma gibi hastalıklarla ilgili kayıt sistemi geliştirilmeli. İlaç hammaddesi olarak kullanılan endemik bitkiler korunmalı.

* İklim değişimiyle ilgili gıda ve beslenme sorunlarına önlem alınmalı.

* Kapalı ortam kirliliğine karşı önlemler araştırılmalı, aşırı güneş ışığına bağlı melanoma (cilt kanseri) için önlem alınmalı, sıcaklıkla ilgili hastalıkların kayıtları tutulmalı.

* 30 milyondan fazla insanın yaşadığı kıyı bölgeleri turizminin olumsuz etkilenmemesi için kıyı yönetim planlaları hazırlanmalı.

* Ulusal Su Politikası hazırlanmalı. 'Su Bakanlığı' kurulmalı, su envanteri çıkarılmalı ve acilen Su Kanunu hazırlanmalı.

* Barajlardaki 66 milyar metreküp kapasite depolama için yeterli olmadığından hacim arttırılmalı, eski usul sulama yerine damlama ya da yağmurlama yapılmalı.

SABAH - 23 Mart 2008, Pazar - Meclis'in küresel felaket senaryosu