Şamanizm Yanılgısı...

BeelzebuB Girizgah;
Bugune kadar gerek dinlediğim veya okuduğum hikayelerde, gerekse ağızdan ağıza dolaşan söylentilerde büyük yanılgılar olduğunu farkettim. Belkide zaten Belli olan birşeyin, yanılgı boyutunun ürkütücü derecede olmasıdır beni bu yazıya zorlayan.Sizlerle paylaşmak istedim.
Şamanizm konusu çoğu kez insanların kafasını meşgul eden etkilerle ve kalıntılarla doludur. Önünüzdeki Zaten beyaz olan bir süte, "Hayır siyah" demek gibi. Gözle görülen yazılı tarih geçmişini, paçavra gibi bir köşeye itmek alışkanlığı olmuştur nice kör gözlerin. Belli bir kitle bunu doğru kaynaklardan okuyarak geçmişini anlamayı ve öğrenmeyi tercih ederken, diğer bir kitle ise Şamanizmi sadece sözün okunuşu veya bıraktığı ilk izlenim yargısıyla ele almıştır.İnsanlık; Sonuna "izm" eki gelen hemen her kelimeyi, felsefe veya mitoloji kavramı olsa dahi Öcü gibi göstermeyi başarmıştır artık. Bunu yaparken de yaşamının neredeyse her kısmında alışkanlık veya "örf-gelenek" lerinin ne kadar da Şamanizmi andırdığının, hatta bazı kısımlarının aynı olduğunun farkına varamamıştır Sirk palyaçolarımız.

____________________

Şamanizm ilkel kavimlerde görülen, ruhlarla insanlar arasında aracılık yaptığı ve hastaları iyileştirme gücüne sahip olduğu kabul edilen Şamanlar çevresinde yoğunlaşan inanç sistemidir. Ata ruhlarına ve doğa varlıklarına tapınmaya dayanan eski bir Asya dinidir.

On üçüncü yüzyılda Avrupalı gezginlerin Mançu-Tunguz halklarından duydukları Şaman kelimesi daha sonra Sibirya sihirbazlarına verilen bir isim olarak yaygınlaşmıştır. Şamanizm ise genellikle Sibirya kavimlerinin din inançlarını ve bu inançlara bağlı olarak dini merasimlerini ifade eden bir terim olup, Kuzey Asya halkları arasında yaygın olan Şaman kelimesi etrafında kurulan, çoğunlukla dini karaktere sahip inançları ve bir takım
faaliyetleri ifade için kullanılır. Çok geniş bir alana yayılan Şamanlık, Türk Moğol eski kültür tarihinde önemli yer tutar.

Çin kaynaklarından anlaşıldığına göre eski Orta Asya Şamanizminin temelleri Gök Tanrı, Güneş, yer, su, atalar ve ocak yani ateş kültleriydi. Bu bağlamda Asya halklarının inandığı Şamanlığın temelinde insan ve doğanın birlik ve beraberliği ve de uyumu düşüncesi yer alır. Evren, dünya, insan, hayvan ve bitkiler alemi bir bütün olarak düşünülür. Dünya ve Gök, yaratma eylemini birlikte iş birliği halinde gerçekleştirmektedir. Bunlar bütün varlıkların yaratıcısı olmalarından ötürü kutsaldır. İşte bu yüzden Asya'nın göçebe halklarında Gökle Yer Su'yu sayma ve bunlara saygı gösterme, bu göçebe halkların inanışlarının özünü oluşturuyordu. Dağın eteğinde ya da zirvesinde, nehrin yada gölün kıyısında, yolun ya da atın bağlandığı direğin yanında bir göçebenin kutsamayla eylemleri, tüm yaşamın ortak bir bilinci paylaştığı doğaya dönüktür. Şamanlıktaki bir diğer inanışta, insan neslinin sonsuz bir şekilde devamlılığı düşüncesidir. Şamanist olan birisi kendini baba, dede ve atalarına ait olan bir hayatın devamı olarak görür, bunları bilir ve sayar yani Atalar kültü hakimdir. Bununla birlikte söz konusu insan aynı zamanda kendi geleceğini de sonraki nesillerde görmektedir ki bu durum varoluşun ana anlamıdır. Bundan dolayı bu insanın görevi çocuk ve torunlarına toplumun en iyi yanlarını aşılayarak yetiştirmek ve hayata hazırlamaktır.

Şamanizm en eski inanç sistemidir. Türklerin, Moğolların ve Asya göçebelerinin eski dinidir. İnançlarına göre bir yanda gök yüzünü mesken tutmuş iyilik tanrıları, bir yanda yer altının karanlığına gömülmüş kötülük tanrılarının ve ağaçta, taşta, dağda, suda, ateşte, ayda, güneşte uyuyan ruhların varlığına inanırlar. Bu Tanrı ve ruhlarla insanlar arasında aracılık yapan kişilerdir Şamanlar. Eski Türklerde iyi ruh "Bay Ülgen", kötü ruh "Erlik" diye adlandırılmıştır. "Bay Ülgen" aynı zamanda iyi ruhların başında bulunan, onlara emir veren bir tanrıdır.
Şamanist Türk ve Moğol boylarında "Oba Kültü" denilen bir kült çok yaygındır. Oba, steplerde toprak, dağ geçitlerinde taş yığınlarından meydana getirilen yapay tepeler yani höyüklerdir. Bu obalar steplerde mukaddes dağ ve tepe yerini tutar. Şaman, filan oymağın koruyucu ruhunun filan yerde bulunduğunu söyler; boy veya oymak oraya bir höyük yapardı. Bu oba, o boyun tapınağı olurdu. Burada kurbanlar kesilir, dini törenler yapılırdı. Obanın yanından geçen her yolcu atının kılından veya elindeki paçavralardan bir parçayı adak olarak ağaçlara ya da taşlara bağlardı. Bu uygulamaya Müslüman Türkler'de de rastlanmaktadır.

ŞAMAN TANIM

Tarih ve din bilimi açısından, Şamanizmin doğuşu ve kaynağı gibi, "Şaman" sözcüğünün de nereden geldiği, nasıl bir anlam tasıdığı kesin olarak belirlenememiştir. Bu konuda üç farklı görüş öne sürülmektedir :

1 - Şaman kavramı, Hindistan'daki Pali dilinde "ruhlardan esinlenen kişi" anlamına gelen "samana" sözcüğünden türemiştir.

2 - Şaman kavramının kaynağı, Sanskritçe'de "budacı rahip" anlamına gelen samana sözcüğüdür.

3 - Şaman kavramı, Mançu dilinde "oynayan, zıplayan, bir iş görürken sürekli olarak hareket eden" anlamındaki "saman" kavramından gelir.

Şaman, Gök Tanrı tarafından bu göreve getirildiğine yani gizli güçlerle donatıldığına, Tanrı ile insanlar arasında aracı olduğuna, bazı tanrısal nitelikler, gizli bilgiler taşıdığına inanır.

ŞAMANİZMDEN HAYATIMIZDA KALINTILAR

Türklerin inanışlarında bugün bile Şaman geleneğinin izlerini görmek olası. Matem töreninde ölünün bindiği atın kuyruğunu keserek kurban etmek, ağacı kutlu saymak, uzun ömürlü olması, daha önce ölen çocuklar gibi ölmemesi için çocuklara Yaşar, Durmuş, Duran, Satılmış, Satı gibi isimlerin konması, türbelere adak adanması, dilek ağaçlarına çaput bağlanması gibi adetler ve nazar değmemesi için tahtaya ya da bir zemine vurmak bu kapsamda değerlendirilir.

Kaynak :

Şamanın Yolu - Michael HARNER

Hala şamanistlerin olduğunu duymuştum geçen gün fakat bunlar milliyeçiliğin b.kunu çıkarmış bir grup Türkmüş... Bizim bir arkadaş flash versiyonlu siteleri olduğunu, girişte ise savaş müziği çaldıklarını falan anlattı ama hiç ilgimi çekmedi belki de çocuğun resmi kazma olduğu gerçeğinin etkisiyle...

Şamanizm günümüzde Türkler ve diğer Orta Asya halklarının hayatını değişik oranlarda etkilemeye devam etmekle birlikte halen Orta Asya'da başlı başına bir din olarak devam etmektedir. Tatarların bir kısmı özellikle Hakasya Türklerinin hemen hemen tamamı Şamanisttir. Günümüzde Rusya, Moğolistan, Tacikistan, Kazakistan gibi ülkelerde Şamanist topluluklara rastlanmaktadır. Sayıları gittikçe azalmakla birlikte günümüzde yaklaşık 650.000 kadar Şaman olduğu tahmin edilmektedir.


Bizim içinde bulunduğumuz alana gelince "NUGO"; Aşırı Milliyetçilerde hemen her tarihte görülmüştür, birşeylerin arkasına saklanarak veya insanlara ilginç gelen riütelleri kullanarak Propaganda yapmaları. Yakın tarihte Hitlerde bile bunu görmekteyiz. Saklambaç oyunu gibi bir psikolojik baskı ile hedef olarak hep, Hala kendini hiçbir kalıba sokamamış ve kişiliğini arayan kesimi etkileyebilmişlerdir.

O değil de Shaman King diye bir anime var. Tavsiye ederim bak.
Mantık olarak konuya sabit olmakla birlikte, ruhları yanında kullanabilen bir grubun hikayesi.

şamanistler daha çok orta asyaya yakın kısımlarda bulunmakta direk tanışmamakla beraber çok yakın bir arkadaşım bi dönem oralarda yaşamış ve bu inanca sahip insanlarla komşuluk etmişti...ilginç yaşayışları var saygı duyuorum , bana tam olarak hitap etmesede tahtaya vurma gibi adetlerini bende arada kullanıyorum eueue yani o felsefeden ala ala bunu almışım buda benim ayıbım sanırım

Hristiyanlık nasıl pagan dinini bitirdiyse müslümanlıkta aynı şekilde şaman geleneklerini değiştirdi. Değiştirdi derken hristiyanlıkta birçok pagan geleneği görülür mesela yumurta boyadıkları Easter gibi , bahar bayramı . Müslümanlıktada şaman geleneklerine bağlı olarak ölüye gösterilen saygı var. Kefene baharat koyma , kırkında özel bir tören vs. hep şaman geleneklerinin müslümanlık üzerindeki etkisidir. Şehirlerde pek gözlemlemek mümkün değil ama Yörük köylerinde hala şamanizm etkisi var . Zaten şaman kültürüde ancak nufusu az olan kasaba ve köylerde etkili olabilir . Daha sonra insanlar kentleşmeye başlayınca bu şaman inançları falan yeterli gelmeyip veya gereksizleşip (çünkü şehirde yağmur duasına çıkmanıza gerek yoktur ) varolan inanç sistemini modifiye ettiler ve upgrade versiyon olarak karşımızıa müslümanlık çıktı .

Tanım olarak çok muallakta olan şaman kelimesinin ne olduğunu hakkında çok fazla tartışmaya gerek yok . Genel olarak bilinen bilgiler şaman kişilerin şifa verebildiği , ölülere tören düzenleyebildiği , doğayla haşır neşir olduğunu ve kötü ruhları falan uzaklaştırdığı. Bukadar bilinen şeyle bile rahip tarzında bişey oldukları oratada . Kelt mitolojisinde ise şamanlara karşılık Druidler var . Orta asya şamanları hiçbir yazılı kaynak bırakmamış aynı şekilde druidlerde . Çünkü ikisindede sembolik bir dil var . Druidler runik semboller falan kullanırken şamanlar totem tarzı semboller kullanırlar . Druidlerin şamanlardan bi farkıda daha organize bi tarikat halini almış olmaları ve bir kaynaktan okuduğuma göre şavaşları ateşkes etme yetkileri olması.

Yani bugun bir imam neyse o günde şaman oymuş. Ozamanlar başta Gök-Tanrı ve gerekirse başka tanrılarada tapıyolarmış bugün ise daha organize şekilde Allah'a tapıyolar. Gerçi modifiye olurken arada baya bi farklar oluşmuş ama işin özüne bakıldığında hep şaman etkileri var . Şaman kültürünü çok fazla incelemedim ama kaba hatlarla bildiğim kadar Tanrı'dan çok ruhçular . Tanrı sadece bir simge dolayısıyla yaşama ve ölüme daha fazla saygı gösteriyolar . Dinlerde ise Tanrı herşeyin üstündedir . Ama okadar detalı bilmiyorum belki şamanizmdede tanrı herşeyin üstündedir

Ben ilk başlık açtığımda Konuyu uzatmadım. Sıkılanlar olur diye.