Ümeyye Camii {Emeviye Camii}

Ümeyye camii, Suriye’nin başkenti Şam’da bulunmaktadır. İlk camii örneklerindendir. I. Velid döneminde {705 – 715}, Emeviler tarafından yaptırılmıştır. Emevi sanatı; Yunan, Bizans ve İran’daki Sasani sanatından etkilenmiştir.

Camii, Emevi mimarlığının karakteristik özelliklerini taşır. Dikdörtgen planlı cami, eski bir Roma tapınağının temeli üzerinde yükselir. Yapı, dört büyük ayağın taşıdığı dört kemere oturtulan bir kubbeyle örtülüdür. Caminin kare planlı üç minaresi vardır. Avlusunu üç yandan iki katlı revaklarla çevrilidir. Emeviye Camisi, günümüze pek az örneği kalan zengin mozaik bezemeleriyle de dikkati çeker. Bu bezemelerde de Yunan ve Bizans etkileri açıkca görülür.

Camii’nin içindeki bezemelerde doğa motifleri ve insan betimlemeleri de bulunur. Dikdörtgen planlı bu camii,{bkz: Birinci resim } dıştan bakıldığında tıpkı bir kiliseyi andırmaktadır. Aynı şekilde kubbesi de kilise kubbelerine benzer ve giriş kapısının tepesindeki üçken başlık Yunan tapınaklarının başlıkları gibi tasarlanmıştır. {bkz: İkinci ve üçüncü resimler }

Caminin kare planlı minareleri gözetleme kulelerine benzer. {bkz: Dördüncü resim }
Eski roma tapınaklarından Jupiter üzerine kurulu olan bu caminin dikdörtken plan üzerine oturtulan çatılarını, tapınaktan kalan sütunlar sağlar.{bkz: Beşinci resim } Normalde camiler de sütun kullanımı yoktur.

Günümüz camileriyle en büyük ortak özelliği ise avlusunun olması ve avlu düzenidir. {bkz: Altıncı resim }