Divanyolu'nda Atikali Paşa Camisi önündeki üç yol ağzındaki meydandadır.

330 yılında Roma İmparatoru I. Konstantin tarafından Roma'daki Apollon tapınağına ait bir sütun getirilerek bugünkü yerine dikilmiştir. Bu nedenle ilk adı "Apollon Heykeli"idi. En uçtaki doğan güneş selamlayan Apollon heykeli yerine I. Konstantin kendi heykelini ve yedi ışık yerine de İsa'yı çarmıha geren çivileri koydurtmuştur. Bu heykelin yerine sonraları Jüliyen'in ve daha sonraları I. Theodosius'un heykelleri konmuş, 1081 yılında yıldırım düşmesiyle yıkılmıştır. Bunun üzerine I. Aleksi Comnenus {Öl.1118} tarafından onartılmıştır. II Mustafa zamanında 1701 yılında çıkan yangın sonucunda sütun taşları kararmıştır. Bu nedenle Fransızlar tarafından "Colonne Brûlée" {Yanık Sütun} denmiştir. Bu hasardan sonra doğabilecek herhangi bir tehlikeyi önmelek amacıyla taşlar demiz çemberlerle bağlanmıştır. Bundan sonra adı Türkler tarafından "Çemberlitaş" olmuştur.

1914 yılında müzeler müdürlüğü tarafından İstavri Kalfa'ya onartılmıştır. Çemberlitaş'ın temelinde Hz. İsa'nın gerildiği çarmıhtan parçaların saklandığı iddiaları vardır.

Yüksekliği 34,80 metredir. Porfir bir taban ile mermer bir kürsü üzerindedir. Demir çemberlerle çevrili altı adet büyük kırmızı porfir blok taş ile uç kısımında taşlarla yapılmış bir blok kısmı daha vardır


**Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme'sinde şöyle geçer:

"Konstantin'in Tavukpazarı'ndaki bin parça sütundur ki kırmızı renkli zımpara taşından yapılmış yuvarlak bir direktir ki boyu 100arşındır. Bu da Peygamber Efendimizin doğduğu pazartesi gecesi depreminden zarar görmüştür. Ustalar eski İstanbul demiriyle adam uyluğu kalınlıkta demir kemelerler ile bu tılsımlı direği kırk adet yerinden sarmışlardır, hâlâ ayakta ve sabit durur. Bu sütun İskender-i Rumî tarihinden 130 sene önce yapılmıştır ki ve Hicret'in 970 {1562} tarihine kadar bu şehrin başlangıcından beri 2390 yıl olduğu bilinmektedir. Daha sonra Konstantin bu yüksek sütun üzere bir sığırcık kuşu timsâli tılsım edip yılda bir kere o kuş kanat kakıp sayha vurdukta bütün kuşlar gaga ve tırnakları ile üçer tane zeytin getirdikleri yukarı yazılmıştır."

Evliya Çelebi Seyahatnâmesi/Altıncı Bölüm

Ayrıca...

** Tavukpazarı denilen (Çemberlitaş) yerde bulunan kırmızı renkli som mermerden yapılan bu sütunun hanedanı kötülüklerden, hastalıklardan ve fesattan koruduğuna inanılmış.

**Sütunun dibindeki küçük bir odada erken Hıristiyanlığa ait kutsal emanetler odası olduğuna inanılırdı. Buradan geçen ana yol Büyük Konstantin devrinden beri aynı güzergâhtadır.

**4. yüzyılın ilk yarısında, imparator konstantin'in annesi helena tarafından istanbul'a getirilen anıt, 8 adet taş blok ve bu blokları çevreleyen demir çemberlerden oluşur.

Resimleri:

Çemberlitaş - 1
Çemberlitaş - 2
Çemberlitaş - 3