description
İyimser ekonomistten kötümser değerlendirmeler!
Posted 22-07-2008 at 13:20 by Dave
"Son bir haftada 14 Temmuz 2008 Pazartesi tarihinden bu yana uluslararası medyada gündeme oturan bazı kritik ekonomi haberlerini kısaca özetliyorum.
14 Temmuz günü OECD kendi hesapladığı “composite leading indicator of ekonomic activity” adlı öncü göstergenin nisan ayındaki 97.7 değerinden düşerek mayıs ayında 97.2 değerine geldiğini (bir evvelki yılın ayni ayına göre 4.6 puan düşüş demek) ve bunun anlamının sanayileşmiş G-7 ülkelerinin nerede ise tümünde ekonominin hızla durgunlaştığı olduğunu, Çin ve Rusya’nın büyümeye devam edecek olmasına rağmen, Brezilya ve Hindistan’ın da aşağıya döneceklerini gündeme getirdi. Bu açıklama ABD’de Fannie ve Freddie adlı özel mülkiyete tabi, fakat devletten de finansman sağlayan dev ipotek sektörü kuruluşlarının kurtarılmak için devlete müracaat ettiği günün ertesi güne rastladı ve medyada fazla ilgi göremedi.
Fannnie Mae ve Freddie Mac özel kişilerin hisselerine sahip olduğu ve Government Sponsored Enterprise (GSE) denen, yani kendi finansmanını sağlamak konusunda devlet garantisi olan ve konut ipotek sektörünü devlet adına destekleyen, yarı resmi sayılabilecek kurumlardı.Bu kurumların ellerindeki varlıkların piyasa değerinin düşmesi zarar yaratmıştı ve tartışılan konu zararı hissedar olup kârları temettü olarak alan yatırımcıların karşılaması mı, yoksa devletin mi karşılaması idi. Sonunda sistemik sorun yaratacak kadar büyük olan bu kuruluşlara kamusal finansman muslukları açıldı.Bu kurumlar yapı olarak olmasa da, fonksiyon olarak büyük çapta bizim Toprak Mahsulleri Ofisi benzeri bir görev icra eden kuruluşlardı.Bu iki kurumun zararı küçük de olsa, zararın vergi ödeyen vatandaşlara yüklenip yüklenmeyeceği büyük tartışma çıkardı.Derhal kapatılsınlardan, derhal devletleştirilsinler gibiye kadar çok uç ve ayrı iki görüş ABD’yi salladı.
Aynı günlerde ortaya çıktı ki 26 Haziran günü Office of Thrift Supervision ve FDIC adlı, ABD tasarruf mevduatını korumakla görevli ABD kurumlarına mektup yazan New York Senatörü Chuck Schumer’in mektubu kamuoyuna sızmış ve bu da IndyMac Bank adlı ipotek ve tasarruf bankasından 4-8 milyar dolar arasında mevduat çekilmesine, likiditenin FDIC tarafından karşılanmasına neden olmuştu.Bu, başka mevduat bankalarından da mevduat çekilmesine neden olabilecek ve dedikodularla da beslenen bir olgu idi.
16 Temmuz günü Japonya Merkez Bankası Başkanı Masaaki Shirakawa, bankanın Yönetim Kurulu adına yaptığı açıklamada 2008 yıllık reel büyüme tahminini yüzde 1.5 değerinden yüzde 1.2 değerine düşürürken, resmi enflasyon tahminini de nisan ayındaki yüzde 1.1 değerinden yüzde 1.8 değerine yükseltti.
Son 10 yılda konut fiyatlarının dört misline çıktığı İspanya’da ise, konut sektöründeki hızlı çöküşten gelen resesyon tehlikesi resmen konuşulmaya başladı.Unutulmamalı ki; 2006 yılında İspanya’da 750 bin konut inşa edilmiş ve satılmıştı.Bu, Almanya, Fransa ve İngiltere’deki toplam yeni konut inşası sayısından daha büyüktü.Son 10 yılda AB içinde yaratılan tüm yeni istihdamın yarısı İspanya konut sektöründe gerçekleşmişti.İspanya konut sektörü, büyük bir çöküş içine girdi ve ülke ciddi bir resesyon eşiğinde.Almanya ve Fransa biraz daha sendelerse İspanya’nın da katkısı ile tüm Euro bölgesi ciddi durgunluğa girecek.
İngiltere de tekleyen ekonomilerden.Haziran ayında, işsizlik sigortasına yapılan müracaatlar, 1992 yılından bu yana en yüksek sayıda.Şu anda 5.2 düzeyinde olan işsizliğin yüzde 6 düzeyini aşması bekleniyor. Çünkü İngiltere’nin son 15 yılda sürekli yüksek büyüme yaşamasının arkasındaki finans (ülkedeki beş kişiden birini istihdam eden sektör), gayrimenkul ve perakende sektörlerinin üçü de fena halde sorunlu.Bu sorunlar da tüketimin hızla fren yapması sonucunu getirdi ve büyümeyi aşağıya çekmekte.
Bütün bu felaket haberlerine rağmen de IMF hafta sonunda medyaya akseden değerlendirmesinde dünya geneli için 2008 büyümesini yüzde 3.7’den 4.1 düzeyine yükseltirken, 2009 büyümesini ise 3.8 düzeyinden sadece 3.9 düzeyine yükseltiyordu.Yükseltilen dünya büyümesi tahminin arkasında IMF’in daha önce yüzde 0.5 olan ABD reel büyümesi tahmininin yükseltilerek yüzde 1.3 değerine çıkartılması yatmakta.
IMF Euro bölgesinin 15 ülkesi ile ilgili büyüme tahminini de yüzde 1.4 değerinden yüzde 1.7 değerine yükseltti.
Bence ABD reel büyüme tahmininde doğru değerlendirme yapan IMF, AB tahmininde oldukça yanılacak.
Bu arada iktisatçılar arasındaki en son ankette görüşülenlerin yüzde 44 kadarı ABD 2008 büyümesinin yüzde 1 değerinden yüksek olacağını vurgularken, yüzde 45 yüzde 1 altında ama pozitif büyüme beklemekteler.Sadece yüzde 10 negatif büyüme tahmini vermekte.
Avrupa bizim düşündüğümüz gibi kötüleşirse, bu Türkiye için çok kötü haberdir. Hele içerideki siyasi kaos devam ederse!"
Deniz GÖKÇE
AKŞAM
22.07.2008
14 Temmuz günü OECD kendi hesapladığı “composite leading indicator of ekonomic activity” adlı öncü göstergenin nisan ayındaki 97.7 değerinden düşerek mayıs ayında 97.2 değerine geldiğini (bir evvelki yılın ayni ayına göre 4.6 puan düşüş demek) ve bunun anlamının sanayileşmiş G-7 ülkelerinin nerede ise tümünde ekonominin hızla durgunlaştığı olduğunu, Çin ve Rusya’nın büyümeye devam edecek olmasına rağmen, Brezilya ve Hindistan’ın da aşağıya döneceklerini gündeme getirdi. Bu açıklama ABD’de Fannie ve Freddie adlı özel mülkiyete tabi, fakat devletten de finansman sağlayan dev ipotek sektörü kuruluşlarının kurtarılmak için devlete müracaat ettiği günün ertesi güne rastladı ve medyada fazla ilgi göremedi.
Fannnie Mae ve Freddie Mac özel kişilerin hisselerine sahip olduğu ve Government Sponsored Enterprise (GSE) denen, yani kendi finansmanını sağlamak konusunda devlet garantisi olan ve konut ipotek sektörünü devlet adına destekleyen, yarı resmi sayılabilecek kurumlardı.Bu kurumların ellerindeki varlıkların piyasa değerinin düşmesi zarar yaratmıştı ve tartışılan konu zararı hissedar olup kârları temettü olarak alan yatırımcıların karşılaması mı, yoksa devletin mi karşılaması idi. Sonunda sistemik sorun yaratacak kadar büyük olan bu kuruluşlara kamusal finansman muslukları açıldı.Bu kurumlar yapı olarak olmasa da, fonksiyon olarak büyük çapta bizim Toprak Mahsulleri Ofisi benzeri bir görev icra eden kuruluşlardı.Bu iki kurumun zararı küçük de olsa, zararın vergi ödeyen vatandaşlara yüklenip yüklenmeyeceği büyük tartışma çıkardı.Derhal kapatılsınlardan, derhal devletleştirilsinler gibiye kadar çok uç ve ayrı iki görüş ABD’yi salladı.
Aynı günlerde ortaya çıktı ki 26 Haziran günü Office of Thrift Supervision ve FDIC adlı, ABD tasarruf mevduatını korumakla görevli ABD kurumlarına mektup yazan New York Senatörü Chuck Schumer’in mektubu kamuoyuna sızmış ve bu da IndyMac Bank adlı ipotek ve tasarruf bankasından 4-8 milyar dolar arasında mevduat çekilmesine, likiditenin FDIC tarafından karşılanmasına neden olmuştu.Bu, başka mevduat bankalarından da mevduat çekilmesine neden olabilecek ve dedikodularla da beslenen bir olgu idi.
16 Temmuz günü Japonya Merkez Bankası Başkanı Masaaki Shirakawa, bankanın Yönetim Kurulu adına yaptığı açıklamada 2008 yıllık reel büyüme tahminini yüzde 1.5 değerinden yüzde 1.2 değerine düşürürken, resmi enflasyon tahminini de nisan ayındaki yüzde 1.1 değerinden yüzde 1.8 değerine yükseltti.
Son 10 yılda konut fiyatlarının dört misline çıktığı İspanya’da ise, konut sektöründeki hızlı çöküşten gelen resesyon tehlikesi resmen konuşulmaya başladı.Unutulmamalı ki; 2006 yılında İspanya’da 750 bin konut inşa edilmiş ve satılmıştı.Bu, Almanya, Fransa ve İngiltere’deki toplam yeni konut inşası sayısından daha büyüktü.Son 10 yılda AB içinde yaratılan tüm yeni istihdamın yarısı İspanya konut sektöründe gerçekleşmişti.İspanya konut sektörü, büyük bir çöküş içine girdi ve ülke ciddi bir resesyon eşiğinde.Almanya ve Fransa biraz daha sendelerse İspanya’nın da katkısı ile tüm Euro bölgesi ciddi durgunluğa girecek.
İngiltere de tekleyen ekonomilerden.Haziran ayında, işsizlik sigortasına yapılan müracaatlar, 1992 yılından bu yana en yüksek sayıda.Şu anda 5.2 düzeyinde olan işsizliğin yüzde 6 düzeyini aşması bekleniyor. Çünkü İngiltere’nin son 15 yılda sürekli yüksek büyüme yaşamasının arkasındaki finans (ülkedeki beş kişiden birini istihdam eden sektör), gayrimenkul ve perakende sektörlerinin üçü de fena halde sorunlu.Bu sorunlar da tüketimin hızla fren yapması sonucunu getirdi ve büyümeyi aşağıya çekmekte.
Bütün bu felaket haberlerine rağmen de IMF hafta sonunda medyaya akseden değerlendirmesinde dünya geneli için 2008 büyümesini yüzde 3.7’den 4.1 düzeyine yükseltirken, 2009 büyümesini ise 3.8 düzeyinden sadece 3.9 düzeyine yükseltiyordu.Yükseltilen dünya büyümesi tahminin arkasında IMF’in daha önce yüzde 0.5 olan ABD reel büyümesi tahmininin yükseltilerek yüzde 1.3 değerine çıkartılması yatmakta.
IMF Euro bölgesinin 15 ülkesi ile ilgili büyüme tahminini de yüzde 1.4 değerinden yüzde 1.7 değerine yükseltti.
Bence ABD reel büyüme tahmininde doğru değerlendirme yapan IMF, AB tahmininde oldukça yanılacak.
Bu arada iktisatçılar arasındaki en son ankette görüşülenlerin yüzde 44 kadarı ABD 2008 büyümesinin yüzde 1 değerinden yüksek olacağını vurgularken, yüzde 45 yüzde 1 altında ama pozitif büyüme beklemekteler.Sadece yüzde 10 negatif büyüme tahmini vermekte.
Avrupa bizim düşündüğümüz gibi kötüleşirse, bu Türkiye için çok kötü haberdir. Hele içerideki siyasi kaos devam ederse!"
Deniz GÖKÇE
AKŞAM
22.07.2008
Toplam Yorumlar 0
Yorumlar
 Yorum Gönderin |
Toplam Trackbacks 0
