Bazen..
Yüksek Sadakat
Yani High Fidelity, Hi-Fi dersek daha iyi anlaşılır sanırım. Hi-Fi ses sistemlerinde kayıt edilmiş sesin tekrar orijinali gibi çıkması için en az bozulmayla veya bozulmasız tekrar elde edilmesi amaçlanır. Ses sistemlerinin bu şekilde olması gerçeğe en yakın sesleri dinleme açısından önemlidir. Lakin pahalıdır üstelik bilinmeyen birçok şey yüzünden insanlar bu tür sistemlere olması gerektiğinden çok para harcamakta ve beklediklerini bulamamaktadırlar.
Hi-Fi terimi çoğunlukla hatalı kullanılmaktadır, bu konuda birkaç tane standart bulunmasına rağmen bence ele alınması gereken Alman DIN 45500 standardıdır çünkü bunda tüketici düşünülmekte fakat Amerikan standardında üreticiler düşünülmektedir, şöyle ki; insan kulağı %1’lik harmonik distorsiyonu(bozulma) ve 16 kHz den yüksek frekanstaki sesleri algılayamaz, buna binaen Hi-Fi ses sistemlerinin daha yüksek frekansları desteklemesi veya daha az harmonik distorsiyon üretmesi anlamsızdır. Örnek verelim, teknik özellikleri itibariyle %0.01 lik harmonik distorsiyona sahip olan ve 500 kHz lik frekans üst sınırı olan ürünler vardır, teknik bir başarı olmasına rağmen gereksizdir ve maliyeti arttırır. Peki bunu üreten bilmiyor mu diyeceksiniz? E biliyor fakat tüketimi arttırmak ve reklam yapmak adına bu tür şeylerden kaçınmıyorlar üstelik bu tür aletler radyo yayınlarını/telsiz yayınlarını da alabilirler. Aslında bu ürünlerde bunu önlemek adına çıkış katına kapasitör konulur, ki maliyet arttırmaktan öteye gidilememiş olur.
Bir başka durum ise, Hi-Fi sistemlerde insanların hep amplifikatöre(yükseltici-anfi
) önem verirken hoparlörleri pek önemsememesidir, %0.01 lik harmonik distorsiyonu olan bir amplifikatöre %10 harmonik distorsiyon üreten bir hoparlör bağlanırsa amplifikatörün kalitesinin pek anlamı kalmaz. Çok yüksek frekansları desteklemek anlamsızdır bunun yanında 30 Hz den düşük frekansları desteklemekte anlamsızdır zira frekansın düşmesiyle orantılı olarak o sesi verecek hoparlörün fiyatı da yükselir, ödenemeyecek duruma gelir. Diğer yandan bir piyanonun alt oktavlarını dinlemek için düşük frekanslara ihtiyacımız olduğu da bir gerçektir fakat örneğin 40-50 m3 lük odalarda bu sesleri zaten elde edemeyeceğinizi de bilmeniz gerekir. Küçük bir odada piyanonun sesleri olduğu gibi çıkmaz zaten. Duvarlarda oluşan duran dalgalar, bu seslerin dinlenmesini imkansız hale getirir. Pratik bir şekilde hesaplarsak, 900 sayısını müzik dinleyeceğiniz odanın en uzun kenarının uzunluğuna bölün, elde edeceğiniz değer o odada dinleyebileceğiniz en alt frekanstaki sesi gösterir. Örneğin, 15 metre uzunluğunda bir odanız var, bu 900/15=60, 60 Hz den düşük frekansları odanın kendisi yüzünden duyamazsınız. Bu büyüklükteki bir odada daha düşük frekanstaki sesleri elde etmeye çalışmak para israfından başka bir şey değildir. Duran dalgaların oluşmaması için odada birbirine paralel olan şeylerin olmaması gerekir ki eminim birçoğumuzun odasının duvarları paraleldir .
Hoparlörlerinizin yerini daha iyi seçerek onlardan daha iyi verim alabilirsiniz. Philips’in araştırmalarına göre yerde durup duvara yaslanmış olan hoparlörlerin türevlerine göre 3 ile 9 dB arası kazanca sahip olduğu ortaya çıkmış. Eğer hoparlör satın alacaksanız, pahalı olanın köşede olup olmadığına dikkat edin, onun diğerlerine oranla belli bir kazancı zaten vardır.
Başka bir husus ise hoparlörün verimidir, genellikle Hi-Fi hoparlörlerin verimleri %1 hatta %0.1’dir bu amplifikatörden gönderdiğiniz watt’ların %99 unun ısıya dönüşmesi demektir. Sinema salonlarında ve sahnelerde kullanılan hoparlörlerin verimleri %20 dolaylarındadır, %20-50 arasında olan hoparlörlerde vardır ve bunların fiyatlarıda haliyle daha fazladır.
Peki bir odada kullanılacak olan amplifikatörün gücü ne olmalıdır? Buna bir cevap verebilmek için öncelikle bazı şeyleri bilmemiz gerekmektedir, hoparlörün verimi, odada istenen ses basıncı düzeyi, odanın hacmi ve odanın çınlama süresi.
Odaların çınlama süresi genellikle 0.7 ile 0.9 arasındadır lakin halı/kilim vb. gibi şeyler varsa yerde o zaman çınlama süresi 0.5 e kadar düşebilir. Bunlar nasıl işimize yarayacak peki, ses basıncı ve akustik güç arasındaki bağlantıyı gösteren bir resim aşağıda var, oradan yola çıkarak şu formülle hesap yapabilirsiniz.
G=(9×10^(-7)×V×p^2)/T
Burada G Watt cinsinden akustik güç, V m3 cinsinden odanın hacmi, p mikrobar cinsinden ses basıncı kuvveti, T ise saniye cinsinden salonun çınlama süresidir.
Alttaki tablodan bu değerlere bakabilirsiniz.
Şunu da açıklamak gerekir ki yapılan araştırmalara göre ideal müzik dinleme ses düzeyi 114 dB olarak tespit edilmiş, çok yüksek ses isteyenler için 120 dB uygunken pek umursamayanlar için 100 dB yeterlidir.
Bu vesileyle akustik gücü hesapladıktan sonra şimdi vereceğim formülle gereken kuvvetlendiricinin gücünü hesaplayabilirsiniz.
Kuvvetlendiricinin Gücü (Watt)= (Akustik Güç (Watt))/(Hoparlörün Verimi)
Buna da bir örnek vererek yüksek sadakat yazısına da bir nokta koyalım artık, odanın hacmi 60 m3 olsun ve odada 120 dB lik bir basınç düzeyi isteniyorsa akustik gücün 3 Watt olması gerekir bu durumda Kuvvetlericinin Gücü = 3 / Hoparlörün verimi olurdu. Standart bir hoparlörünüz var ise yani verimi %1 kadarsa o odada böyle bir ses basıncı oluşturulmak isteniyorsa 300 Wattlık bir kuvvetlendiriciye ihtiyacınız var demektir. Gördüğünüz gibi hoparlör verimi bayağı önemli.
Bu tür hoparlörler gayet pahalı, JBL firmasının L serisi hoparlörleri buna örnek olabilir. Ki kataloglarında gördüğüm kadarıyla 2006 model bir hoparlörü 3000$dı. İşte 70 model L100 Century hala ikinci eli 450$ dan gidiyor e-bay de. İlginç.
Hi-Fi terimi çoğunlukla hatalı kullanılmaktadır, bu konuda birkaç tane standart bulunmasına rağmen bence ele alınması gereken Alman DIN 45500 standardıdır çünkü bunda tüketici düşünülmekte fakat Amerikan standardında üreticiler düşünülmektedir, şöyle ki; insan kulağı %1’lik harmonik distorsiyonu(bozulma) ve 16 kHz den yüksek frekanstaki sesleri algılayamaz, buna binaen Hi-Fi ses sistemlerinin daha yüksek frekansları desteklemesi veya daha az harmonik distorsiyon üretmesi anlamsızdır. Örnek verelim, teknik özellikleri itibariyle %0.01 lik harmonik distorsiyona sahip olan ve 500 kHz lik frekans üst sınırı olan ürünler vardır, teknik bir başarı olmasına rağmen gereksizdir ve maliyeti arttırır. Peki bunu üreten bilmiyor mu diyeceksiniz? E biliyor fakat tüketimi arttırmak ve reklam yapmak adına bu tür şeylerden kaçınmıyorlar üstelik bu tür aletler radyo yayınlarını/telsiz yayınlarını da alabilirler. Aslında bu ürünlerde bunu önlemek adına çıkış katına kapasitör konulur, ki maliyet arttırmaktan öteye gidilememiş olur.
Bir başka durum ise, Hi-Fi sistemlerde insanların hep amplifikatöre(yükseltici-anfi
) önem verirken hoparlörleri pek önemsememesidir, %0.01 lik harmonik distorsiyonu olan bir amplifikatöre %10 harmonik distorsiyon üreten bir hoparlör bağlanırsa amplifikatörün kalitesinin pek anlamı kalmaz. Çok yüksek frekansları desteklemek anlamsızdır bunun yanında 30 Hz den düşük frekansları desteklemekte anlamsızdır zira frekansın düşmesiyle orantılı olarak o sesi verecek hoparlörün fiyatı da yükselir, ödenemeyecek duruma gelir. Diğer yandan bir piyanonun alt oktavlarını dinlemek için düşük frekanslara ihtiyacımız olduğu da bir gerçektir fakat örneğin 40-50 m3 lük odalarda bu sesleri zaten elde edemeyeceğinizi de bilmeniz gerekir. Küçük bir odada piyanonun sesleri olduğu gibi çıkmaz zaten. Duvarlarda oluşan duran dalgalar, bu seslerin dinlenmesini imkansız hale getirir. Pratik bir şekilde hesaplarsak, 900 sayısını müzik dinleyeceğiniz odanın en uzun kenarının uzunluğuna bölün, elde edeceğiniz değer o odada dinleyebileceğiniz en alt frekanstaki sesi gösterir. Örneğin, 15 metre uzunluğunda bir odanız var, bu 900/15=60, 60 Hz den düşük frekansları odanın kendisi yüzünden duyamazsınız. Bu büyüklükteki bir odada daha düşük frekanstaki sesleri elde etmeye çalışmak para israfından başka bir şey değildir. Duran dalgaların oluşmaması için odada birbirine paralel olan şeylerin olmaması gerekir ki eminim birçoğumuzun odasının duvarları paraleldir .Hoparlörlerinizin yerini daha iyi seçerek onlardan daha iyi verim alabilirsiniz. Philips’in araştırmalarına göre yerde durup duvara yaslanmış olan hoparlörlerin türevlerine göre 3 ile 9 dB arası kazanca sahip olduğu ortaya çıkmış. Eğer hoparlör satın alacaksanız, pahalı olanın köşede olup olmadığına dikkat edin, onun diğerlerine oranla belli bir kazancı zaten vardır.
Başka bir husus ise hoparlörün verimidir, genellikle Hi-Fi hoparlörlerin verimleri %1 hatta %0.1’dir bu amplifikatörden gönderdiğiniz watt’ların
%99 unun ısıya dönüşmesi demektir. Sinema salonlarında ve sahnelerde kullanılan hoparlörlerin verimleri %20 dolaylarındadır, %20-50 arasında olan hoparlörlerde vardır ve bunların fiyatlarıda haliyle daha fazladır.Peki bir odada kullanılacak olan amplifikatörün gücü ne olmalıdır? Buna bir cevap verebilmek için öncelikle bazı şeyleri bilmemiz gerekmektedir, hoparlörün verimi, odada istenen ses basıncı düzeyi, odanın hacmi ve odanın çınlama süresi.
Odaların çınlama süresi genellikle 0.7 ile 0.9 arasındadır lakin halı/kilim vb. gibi şeyler varsa yerde o zaman çınlama süresi 0.5 e kadar düşebilir. Bunlar nasıl işimize yarayacak peki, ses basıncı ve akustik güç arasındaki bağlantıyı gösteren bir resim aşağıda var, oradan yola çıkarak şu formülle hesap yapabilirsiniz.
G=(9×10^(-7)×V×p^2)/T
Burada G Watt cinsinden akustik güç, V m3 cinsinden odanın hacmi, p mikrobar cinsinden ses basıncı kuvveti, T ise saniye cinsinden salonun çınlama süresidir.
Alttaki tablodan bu değerlere bakabilirsiniz.
Şunu da açıklamak gerekir ki yapılan araştırmalara göre ideal müzik dinleme ses düzeyi 114 dB olarak tespit edilmiş, çok yüksek ses isteyenler için 120 dB uygunken pek umursamayanlar için 100 dB yeterlidir.
Bu vesileyle akustik gücü hesapladıktan sonra şimdi vereceğim formülle gereken kuvvetlendiricinin gücünü hesaplayabilirsiniz.
Kuvvetlendiricinin Gücü (Watt)= (Akustik Güç (Watt))/(Hoparlörün Verimi)
Buna da bir örnek vererek yüksek sadakat yazısına da bir nokta koyalım artık, odanın hacmi 60 m3 olsun ve odada 120 dB lik bir basınç düzeyi isteniyorsa akustik gücün 3 Watt olması gerekir bu durumda Kuvvetlericinin Gücü = 3 / Hoparlörün verimi olurdu. Standart bir hoparlörünüz var ise yani verimi %1 kadarsa o odada böyle bir ses basıncı oluşturulmak isteniyorsa 300 Wattlık bir kuvvetlendiriciye ihtiyacınız var demektir.
Gördüğünüz gibi hoparlör verimi bayağı önemli.Bu tür hoparlörler gayet pahalı, JBL firmasının L serisi hoparlörleri buna örnek olabilir. Ki kataloglarında gördüğüm kadarıyla 2006 model bir hoparlörü 3000$dı. İşte 70 model L100 Century hala ikinci eli 450$ dan gidiyor e-bay de. İlginç.
Toplam Yorumlar 25
Yorumlar
-
Ben de sanıyorum ,Yüksek Sadakat diye bir grup var ya onunla ilgili bir yazı yazdın.Posted 18-05-2008 at 08:17 by Dairuin
-
Dikkat çekici di mi? 
Aslında en sonuna Yüksek Sadakat grubuyla ilgili birşeylerde yazacaktım da unutuvermişim, 2 gün evvel burada konser verdiler; tam 45 dk. geciktiler, şarkı aralarında sosyal mesajlar verdiler, adamın sesi hariç konserde hiçbirşey güzel değildi, millet hiç gaza gelmedi, evde kasedini vs. dinlesekte aynı şekilde eğlenirdik eminim. Ama harbiden solistin sesi çok güzel 
Dolby Surround gibi adam 
. Posted 18-05-2008 at 12:25 by 3-5-2 
-
3-5-2 yavrum sen şimdi kaliteli bir amfi ve hoparlör markası ve modeli veriyorsun burada birbiri ile tam uyumlu, yorma insanların kafasını böyle karmaşık şeylerle Sadece odaklan 
hoparlör ve amfi, hoparlör ve amfi, hoparlör ve amfi Posted 18-05-2008 at 16:30 by kontrast
-
Kontrast, ben ea... ben insanlara bi faydası olur diye şeyttiydim, sadece gücüne bakarak amfi-anfi(her ne zıkkımsa, yükseltici diyelim) almamalarını, hoparlöre de gereken önemi vermelerini ve ses sistemini nereye koyacaklarsa orayıda işe dahil etmelerini öneriyorum. Benim ses sistemi alacak param olsa uygularım bunları veya tasarlamak için gereken malzemeleri alacak.
Neyse, bakalım senin teknik işe yarayacak mı?
Hoparlör ve yükseltici, hoparlör ve yükseltici, hoparlör ve yükseltici...hoparlör ve yükseltici....Posted 18-05-2008 at 16:45 by 3-5-2
-
Olm ben almayı düşünüyorum harbiden? Nasıl bir bağlantı kurmak lazım aralarında bunların? Araştırıyorum bir süredir, pek çetrefilli birşey çıktı. Ben de uğraşmadım Kısaca bu hoparlör - amfi arasındaki bağ da anlamı olan değer ne olmalı? Şu an tek bildiğim birisinin diğerinden yüksek olması ses kalitesini bozuyor Posted 18-05-2008 at 17:31 by kontrast
-
Valla bu yazıda bayağı açıklayıcı şeyler var Kontrast, bi oku ses sistemini koyacağın odaya göre vs. birşey belirle, hoparlörlerin yerleşim şekli ile ilgili de birşeyler yazmayı düşünüyorum ama yerde ve odanın köşesinde olması daha makbul. Çok kaliteli bazı anfi şemaları var bende belki onların yapımını anlatırım ama pek kuvvetli şeyler değiller 30-60W arası şeyler düşünüyorum daha yüksek olursa tehlikeli olabilir deneyimsiz birisi için. Neyse, önerim iyi araştırman eğer maddi açıdan pek sıkıntın yoksa sana yetecek olan bitane bulman gayet kolay Posted 18-05-2008 at 18:45 by 3-5-2
-
Bulmak kolay da. Hangisi hangisi ile daha uyumlu bunu çözemiyorum ki benPosted 18-05-2008 at 18:57 by kontrast
-
Ne uyumu kontrast empedans uyumu mu? Neyin uyumu anlamadım Posted 18-05-2008 at 19:02 by 3-5-2
-
Şimdi bu aletlerin Watt, ohm gibi değerleri var ya hani. Şimdi diyelim ki amfi 100wlık, aldığımız hoparlör ise 50w. Sesi amfiden açtığımızda hoparlör yetmediğinden cızırtı, tam tersi (amfi 50w, hoparlör 100w) olduğunda da sanırım hoparlörden kaliteli ses alınamıyormuş. Hoparlörün güçlü olduğu durum bana saçma geldi ve açıkcası anlamadığımdan bu konudan, aralarında böyle bir denge olması gerekip gerekmediğini merak ediyorum ben. EvetPosted 18-05-2008 at 19:13 by kontrast
-
Ohm dediğin şey direnç demek direnç aslen nekadar düşük okadar kalite ama bazen ne kadar düşük okadar tehlike bit arçeliğe bi kazıklasınlar seniPosted 18-05-2008 at 19:47 by Gocu
-
Amfinin vereceği güç hoparlörün ohm değeriyle alakalıdır. Örneğin, 4 ohm luk hoparlöre 100W güç veren amfi 8ohm luk hoparlöre 50W güç aktarabilir. Aynı zamanda hoparlörün duyarlılığı da önemli, hoparlörün üstünde yazar zaten duyarlılığı buda vereceği sesle alakalı. Bence amfi ve hoparlör aynı olmalı veya aralarında ufak fark olmalı. Misal;
Bununla 200Wlık amfi veya 180W lık amfi iyi giderdi, sonuçta amfinin ses ayarını ortalara getirdiğinde hoparlörden gayet iyi ses alabilirsin böylelikle.
Aslında çokta uzatmak istemiyorum, istediğin gibi bişeyi şurdan hesaplayabilirsin
Amplifier CalculatorPosted 18-05-2008 at 19:58 by 3-5-2
-
Hesapladım,3-5-2 haklıPosted 18-05-2008 at 20:32 by Dairuin
-
Sen doğrudan şu linki verseydin yaPosted 18-05-2008 at 21:09 by kontrast
-
Bir de çok teşekkür ederim 3-5-2 (hadi sana da gocu) Zira kafam pek karışmıştı bu konuda. Aydınlandı şu an gayet Posted 18-05-2008 at 21:19 by kontrast
-
Kontrast, eğer bilgisayara bağlayacaksan kafadan Logitech Z-2300 ü öneririm bence gayet yeterli bir 2+1 sistem. Fiyatı 260 Ytl dolaylarında Türkiyede, yurtdışında ise 115$ kadar.Posted 18-05-2008 at 21:30 by 3-5-2
-
Bilgsayara bağladığım 2+1 süper bir philips sistemim var. Ben doğrudan bir sete bağlayacağım amfi ve hoparlör sistemi arıyorum. Salon gibi bir yere koymak içinPosted 18-05-2008 at 23:19 by kontrast
-
High Fidelity diye film var birde
Posted 19-05-2008 at 00:02 by Cey
-
O filmde güzeldi bu arada kontrast sony ss f-6000 iyidir pahalı biraz ama madem para bok, 320 YTL Posted 19-05-2008 at 00:21 by 3-5-2
-
320 ytl o tür bir sistem için pahalı değil ki olm 1 milyara amfi bulmuştum yalnızca. Ancak değip değmeyeceğini kestirememiştim yalnızca Bakayım bu arada Posted 19-05-2008 at 00:23 by kontrast
-
Düğün salonu mu açacan olm, benim için pahalı da:fakir: o zaman bu hoparlör yetmeyebilir sana madem amfiye 1 milyar verecen:uuv:Posted 19-05-2008 at 00:35 by 3-5-2
Yorum Gönderin
|
Toplam Trackbacks 0
