Janis Joplin

Bir öyküdür, bir şiirdir, acı bir çığlıktır Janis. Yazması değil anlatması zordur O’nu. Çok uğraştım fanzinin çıkışını 4 Ekim’e denk düşürmek için ama olmadı. Saçma sapan sözde Rock uğraşıları içinde unutuldu ölüm tarihi. Bir parti düzenledim onun için, son anda duyurduk insanlara. Aslında amacımız birkaç Joplin hayranı ile kendi aramızda Janis’ı anmak ve içmekti. İstedik ki başka Janis hayranlarıyla da tanışalım. Acele bir duyuru yaptık. Fazladan birkaç kişi geldi, eğlendik.

Kırmızı kağıda resimlerini büyüttük, astık barın bir köşesine. İki kokulu mum yaktık ve gece boyu tütsü. İnandırmaya çalıştık kendimizi, Janis aramızda diye. Ball and Chain parçasını hep bir ağızdan söyledik, sonra küfrettik erken ölümüne, kadere…

Bana onu yazmak kaldı şimdi, anlatmak dinlemek isteyen bir avuç insana. İşin en kolay yanı bu aslında. Oturunca mutlaka bir şeyler yazıyorum ama iş Janis’ı anlatmaya gelince kelimeler öyle yetersiz geliyor ki! Yapılası tek şey susup O’nu dinlemek…

19 Ocak 1941’de Texas’ta dünyaya geldi Janis. Doğduğu kasabada kimsenin gözüne batmadan yaşadı uzun bir süre. Folk ve Blues dinleyen genç Janis kasabada yaşayan diğer Blues meraklılarını keşfetmeye başladı zamanla ve her şey birden değişti. Artık sessiz sakin Janis yerine dilinden Bessie Smith, Odetta parçaları eksik olmayan, her zaman uykudan yeni kalkmış gözlerle etrafı süzen çiçek kızdı O.

Olan bitenden haberdar, sözünü sakınmayan Janis siyah hareketini de desteklemeye başlamıştı. Siyahi gırtlağını kanatıncaya değin bağırdı onlarla, onların hakları için. Beyaz leke dediler o dönem Janis’a. 1961 yılında okuduğu kolejden eve dönüş yaptı Janis. Artık hippie olmuştu O, içki içiyordu, içine kapanık olduğu dönemin en ayyuka çıkan tarihi 1961 yılında nasıl olduysa çevre rahatsız oldu O’ndan.

Los Angels’a kaçtı çalışmayı bahane ederek, çalışmadı tabi. Hippie’lerle olmak O’na büyük bir zevk veriyordu. 1962 yılında gırtlağında Blues nağmeleri kadar Rock nağmeleri de duyulmaya başlandı. Tabi ki yakın çevresince. Henüz bir iki seslendirmeyi göz önünde bulundurmazsak Janis sesini duyurmamıştı.

Walter Creek grubuna dahil oldu hemen, katıldıkları bir yarışmada derece aldılar. Janis’ın hayatını değiştiren bir olay oldu bu. Dereceye girmekten ziyade o gün sesi keşfedildi. Keşfeden bir plak şirketi sahibi değildi ama o dönemde bir şirketten fazlasını verecekti Janis’a.

1963 yılının kışında Janis ve Chet San Francisco’da soluğu aldı. Janis barlarda şarkı söyleyen, alkol ve uyuşturucuyu bolca kullanan, aç kalan bir hippie olmuştu artık. Bu nokta Chet Janis’a ne yapmıştı? İyilik mi, kötülük mü? Janis’ı şu an dinleyebiliyor olmanın bendeki hazzı ‘iyilik tabi’ diyor. Nitekim bir süre sonra Chet Janis’ın menajeri konumuna gelmişti ve Big Brother & The Holding Company ile yollarını birleştirmişti. Tabi işler okunduğu gibi hızlı ilerlemiyordu. San Francisco macerasının sonunda çok yorulan Janis Port Arthur da yaşamaya başlamıştı. Chet O’nu bir türlü geri dönmesi için ikna edemiyordu. Sonunda arkadaşını ( Travis ) yolladı ve Janis’ı San Francisco’ya getirtti.

Janis bir çöküntü yaşıyordu o dönem, her şey ters gidiyordu hayatında ve kullandığı zararlı maddeler iyice soldurmuştu Janis’ı. Big Brother & The Holding Company elemanları karşılarında süklüm püklüm, şişko, folk kültüründen kopmuş bir taşralı kız görünce başta James Gurley ( gitar ) olmak üzere grubu etkileyemedi.

Mikrofonu ele geçirince kabuk değiştiren Janis görünüşte iyi not almasa da artık grubun solistiydi. 1967 yılında Monterey Pop Festivalinde adını iyice duyurdu Janis. Grubuyla aldıkları albüm teklifi üzerine çalışmaya başlamışlardı ve sonuç 1967 yılında grupla aynı adı taşıyan albümün raflara yerleşmesiyle Janis adı bilinir oldu. Big Brother & The Holding Company 12 parçadan oluşan ve bence müthiş bir albümdür. Çünkü Janis albüme tüm nefretini kusarcasına katmış yorumunu. Kayıt bu günün şartlarında yetersiz tabi ama ruhu her şeyi silip atıyor. Bye, Bye Baby, Easy Rider, Call On Me, Women Is Losers ve Down On Me albümün dişe dokunur hitleridir bence. Blues-Rock kasırgası bir müddet Height-Ashbury caddesinde esti. Çoğu müzikle ilgilen kişilerin stand açıp akşama içki parası kazandıkları cadde Down On Me ile inliyordu.

1967 yazının başlarında Big Brother & The Holding Company Montreux Festivali’nde sahne aldı ve artık plak şirketleri tarafından resmen görücüye çıkmış bir grup olarak ele alındılar. Columbia Records’un teklifini kabul etti grup. Chet’in yerine Albert Grossman geçti ve grubu pazarlamaya başladı. Yeni albümün kayıtlarını tamamlar tamamlamaz New York’tan döndü grup. Janis üzerine artık herkes büyük konuşmaya başlamıştı. Sesi dinleyicilerince beleş mal olarak adlandırılıyordu.