küçük kıza ne oldu?

...

Eklenmiş önizlemeler

 

Sudanlı aç bir çocuğun incecik siyah teni, narin kemikleri ve güneşten pişmis öne eğik başı. Küçük kızın açlıktan bir adım daha atacak gücü kalmamış. Yere kapaklanmış, emekleyerek bir kaç kilometre ilerideki yardım kampına gitmeye çalışıyor. Biraz arkasında ise bir akbaba sabırla bekliyor. Ölse de yesem diye.


Ve küçük kız için inanilmaz bir fırsat doğuyor: Küçük kızı kurtarabilecek bir insan olayı görüyor ve yanına yaklaşıyor. Ve iste zamanın durduğu an:


Kızın bu halini gören gazeteci Kevin Carter, fotoğraf makinesi ile bu anı donduruyor ve çektiği bu fotoğrafla hayalindeki Pulitzer ödülünü 1994 yılında alıyor.


1994 yilinda Sudan da çekilen bu fotoğraf Afrikada ki açlığın simgesi oldu ve belkide bir çok insan bu fotoğraf sayesinde açlıktan kurtuldu.


Ancak insanlar olayı sadece bir fotoğraf karesi olarak görmüyorlardi, Kevin Carter e olayin devamini yani küçük kıza ne olduğunu sordular. Cevap en az fotoğraftaki manzara kadar içler acısıydı:


Carter, küçük kıza yardim etmediğini ama fotoğraf çekerken akbabanın korkup kaçtıgını, kızın yaşayıp yaşamadiğını bilmediğini ama yaşıyor olmasi gerektiğini, çünkü gıda yardımı yapılan Amerikan üssünün pek de uzakta olmadığını söyledi.


Insanların Carter´a o anda ne cevap verdi bilemiyoruz, ancak Carter 3 ay sonra kendince bir cevap buldu. Fotoğraf makinesini elinden birakıp, bahçe hortumunu arabasının egsozuna takıyor ve intihar ediyor. Kevin Carter in biraktığı intihar notunda bu fotoğrafla ilgili veya içinde bir takım ızdıraplar olduğunu gösterecek her hangi bir ifade bulunmadığı belirtiliyor...


***


Zamandan Kesitler


Görüntü retinada yakıyor kendini. Aç sudanlı bir çocuğun incecik siyah teni, narin kemikleri ve güneşten pişmiş yere yenilmiş öne eğik başı.Sol tarafta, arka planda, bir akbaba oturmuş ve bekliyor. Bu fotoğraf Kevin Carter’e 1994 Pulizer Ödülünü kazandırmış ve ona göre insanı anlatan bir fotoğraf daha olmalı. Belki de kendi elleriyle yaşamına son verdiği aynı senede yorgun ve kederli hafızasında beliren son görüntüydü bu.

Carter, bir grup Güney Afrikalı fotoğrafçının 80’lerin sonu ve 90’ların başındaki kargaşayı ve Güney Afrikadaki ırk ayrımı yüzünden yaşanan vahşetin ölüm sancılarını görüntüleyen sözde Bang-Bang Klübü üyesiydi. Üyeler bir çeşit ırk ayrımı paparazisiydi, devriye bölgeleri, siyahlar ve beyazların kanlı kan davalarının ve kimi zaman güç mücadelesi için siyahilerle siyahilerin kavga ettikleri Güney Afrika’da siyahların yaşadığı yerlerdi. Bir diğer isimde, siyahilerin yaşadığı yurtlardaki öldürücü savaş fotoğraflarıyla 1991 Pulitzer ödülünü alan Greg Marinovich idi ve onun gibi Joao Silva da siyahilerin yaşadığı yerlerdeki askeri harekatı içeren portfolyosuyla 1992 Güney Afrika basın fotoğrafçısı ödülünü almıştı. Onlar Bang-Bang Klüpte yer alan, ele avuca sığmayan fotoğrafçılardandır. (Gizli Savaştan Enstantane Fotoğraflar (William Heinemann, 254 sayfa)

Kitabın önsözünde, Archibishop Desmond Tutu onlardan “ olağanüstü soy ” olarak bahsediyor. Onlar kesinlikle ayrı insanlardı, meslektaşları onlara saygı duyardı ama editörlere göre onlar kibirli, başa çıkılmaz, fazlasıyla sorumsuzlardı. Halbuki yüreklilikleri, cesaretleri veya işlerine bağlılıkları yani -ne kadar tehlikeli o kadar iyi- düşünceleri asla sorgulanmadı. Marinovich Pulitzer’ini kazandıktan sonra “ İnsanlar orada birbirlerini öldürdükleri sürece neredeyse her yerde bana verilecek bir iş, bir görev istedim” demişti.

Marinovich’in isteği onu Bosna ve Hırvatistan savaşının içine getirdi. Aynı zamanda Carter ve diğerleri gibi o da Afrika’nın diğer bölümlerinde kıtlığı, kuraklığı ve iç savaşı aktardı. Bunlar Johannesburg yakınında siyahilerin yaşadığı savaş yerinde üstlerine çullanan adrenalinin Bang-Bang Klüpte gerçekten bir araya gelişiydi.

Ken Oosterbroek, 1989 ve 1991'de yılında Güney Afrikalı basın fotograçısı ödülünü kazanmıştı,aynı zamanda Johannesburg günlük Star gazetesinin baş fotografçısıydı. Uzun boylu, güçlü genç bir adamdı. Güney Afrika 'daki siyahilerin yaşadığı yerlerdeki politik şiddetin önüne geçmesine yardım etmesi için Oosterbroek Silva 'yı kiraladı ve kısa süre içinde iki iyi arkadaş oldular. 1992 ' de gazete yönetimi Silva 'nın şiddetli stress belirtileri gösterdiğini ve çatışmalı ortamlardan uzak durması gerektiğini söyledi. Ancak Silva karara aldırmadı. Bang-Bang 'lerin bira içip zaman geçirdikleri bir zamanda, Oosterbroek 'in şakayla karışık "Bu günlerde içimizden biri yorgunluktan ölmüş olacak..." dediği duyuldu. Güney afrikalı siyahilerin yaşadığı Thokoze 'da, 1994 yılında genel seçimden yani ırk ayrımının sonsuza dek sona ermesinden sadece iki hafta önce Oosterbroek, siyahi göstericiler ve polis arasındaki bir çapraz ateşte öldürüldü.

Marinovich aynı kazada ciddi bir şekilde yaralanmış , iyileştiğinde ise Güney Afrika yeni bir döneme , ırkçılık sonrası demokrasiye girmişti. Bang Bang gençler değişiklikleri kabul ederken bir yandan da onları köşeye iten ve kanlı sokak dramalarını akıllara kazıyan ve rüyalarını avlayan o görüntüleri akıllarından çıkaramıyorlardı. Bu arada fotoğrafçıdaki ahlaki ikilemi de yaşıyorlardı , ölümün ve yıkımın serinkanlı ve yansız kaydedicisi olmak ve yardım etmek yerine olayı fotoğraflamak : Peki bir fotoğrafçı ne zaman fotoğrafçı olmayı bırakmalıydı?

Kevin Carter, 1994’ün bir Haziran günü bahçe sulama hortumunu araba egzostuna bağlamak için bilinen gümüş fotoğrafçı bantlarını kullandığı gün bıraktı. Geride bıraktığı intihar notu karmaşıktı ama içinde bulunduğu ızdırap dolu ruh halini sorgulayan hiçbirşey yoktu.Yazmadan birkaç zaman önce ” Kendimi normal insanlara yabancılaşmış hissediyorum. Objektif kapakları kapanıyor ve korkunç kan görüntüleriyle karanlık yerlere doğru geriliyorum.”

Bu karanlık yerler Carter’in cevaplamadığı soruları da beraberinde getirdi. Ondan önce ve ondan sonra gelen fotoğrafçılar gibi o da gözlerinin önünde insanların ölüşünü izledi ve sadece fotoğraflarını çekti. O zavallı Sudanlı çocuğa yardım etmediğini kabul etti.Ama fotoğrafı çektikten sonra bir ağacın altına oturdu ve gözyaşlarına boğuldu......

Kaynak : TIME EUROPE - October 9, 2000, Vol. 156 No. 15, PETER HAWTHORNE

Çeviri : Perihan Kazancı

ilginç bir yazı olmuş...üzüntü verici tabii...çocuğu sadece bir iş olarak görüp fotoğraflamak..insanlık dışı..sen elbetteki o kapma gidebilirsin uzak değildir mesafeler ama onun için kimbilir ne kadar uzakda..zaten varsa bile kampa ne kadar yaşayabilir ki vücutla..üzücü..

Adamın fotoğrafı çekerkenki ruh hali de önemli. O fotoğrafı yakalaması ve çekmesi, bunun zenginlerin duygularını hareketlendirmesi ve bir çok çocuğu açlıktan kurtarması da göz önünde bulundurulmalı. Sudan'lı çocuğa yardım etmesi çok zordu gibime geliyor.. Güzel yakalamış fotoğrafı ve ödülünü hak ediyor; bunun dışında o fotoğrafın tarihinin kana bulanması bence etrafında onu o çocuğu kurtarmadığı için suçlayanların ayıbıdır. Carter bir fotoğrafçıymış ve işini yapmış sosyal yardım görevlisi olsaydı başka olurdu.

sosyal yard1m görevlisiyl bia alakasi yok bence içinde insanlik olsa kurtarirdi ama o anki ruh haliye cocugun artik geri donulmez bi yola girdiini dusunebilir yinede kamp1n cok uzak olduunu dusunmedii icin cocugu birakmai utanc verici bence...

Böyle söyleyenler onun gibi bir fotoğrafçıyı intihar ettirmiş zaten. (kendi teorim, buna dair bir bilgi yok diyorlar ama) Bence yaptığı doğru.. Kızı kurtarıp ne yapabilirdim? Evinden ayırmış olurum belki, onun da bir yurdu var.. Çok büyük bir tehlikede olduğunu düşünmüyor da olabilirim. Belki ondan korktum, belki bana fazla itici geldi. İnsanlığıma laf edenler biraz bu açılardan bakmalı.(evet fotoğrafçıyla empati kuruyorum. kuramayanlar biraz daha düşünmeli. kurtarılmamış olan küçük kıza değil fotoğrafçıya daha çok acıyorum.)

-sosyal yardım görevlisi olmayan yardım etmek zorunda değil gibi bir şey söylemiyorum. sosyal yardım görevlisi olup da, bu göreviyken yani kızın durumunu bilirken, onun yardıma ihtiyacı olduğunu bilip edip etmemek 1oo% kendi insiyatifindeyken yardım etmese adama kızgın olurdum. ama bu haliyle adama hak bile veriyorum.. o kız orada öldü veya kaldı, fotoğrafçı onun fotoğrafını çekti ve gösterdi herkese. bu oraya yapılmış en büyük yardımlardan biri. adamın insanlığından şüphe edenler kendileri bir tek afrikalı çocuğa yardım etmişler mi? oraya gitmedim ki edeyim diyenler bence Kevin Carter'dan insanlık konusunda 1-0 gerideler.-

pekala fotoğrafı çektikden sonrada kampa çocuğu götürebilirdi (madem çok uzakda diilmiş (!) değil mi?...)

bence doganın dengesini bozmamasi iyi olmus...

gerekli - mantikli aciklamalar zaten yukarida yapilmis..

yalnız adam kadrajı cok iyi ayarlamis.. resim icindeki focus, akbaba ile cocuk arasindaki mesafe vs. kısacası iyi bi fotografcıymıs.. bide olaya bu yonden bakmak lazım =)

kendimi o adamdan insanlik konusunda geri gömüorum ewet adam fotorafini çekerek belki kizin deil ama ordaki insanlarin çounu kurtarmis...kizi kurtarsaydi bnce doganin dengesi bozulmazdi belki burdan konusmak kolay ama hayatinizda hiç aç kaldinizimi bilmiorum...bn bi kere kaldim ve ne kadar kotu bisiy olduunu tahmin edemezsiniz bence...fotografci belki artik kizin kurtarilamayacagiini dusunduu icin bir sey yapamamistir derim eger bole dusunmuyoduysada hayatinda bir sinav olmus insanlik sinavi ve bunu gecememis diye yorumlarim...

içler acısı..öbür yandan kapitalizmden yeterince nasibini almış ülkelerdeki durumu gözümün önüne getirince dünya ne kadar garip bir yer demekten kendimi alamıyorum..keşke bu gibi ülkelere yardım edebilsek ama daha kendimize bile yetemiyoruz..keşke kendi söküğümüzü dikebilseydik avrupa'ya yama olmak yerine keşke sonra da ihtiyacı olanlara yardım eli uzatabilsek. ama vizyonumuz baktığımız yerde gördüğümüz kadar görmek istediğimiz olmasını istediğimiz değil elimden sadece bunları söylemek geldi..

ya açıkcası bende doğanın dengesini korumuş mantığına pek katılmıyorum sonuç olarak oradaki insanların böyle bir dengeye gelmesini sağlayan nedenleri araştırmak lazım..doğam mı etken yani...

Mekanı cennet olsun.. Belki de o çocuk için iyi olanda buydu.. Tabi ben olsam fotoğraf yerine ilk olarak çocuğu kurtarmayı seçerdim ne kadar inanırsınız bilemem. (Bu arada o fotoyu çekenin yaptığı insanlık ayıbı.. Çocuk o kadar zayıf düşmüşkü açlıktan o saatten sonra kampa gitse kurtulacağı söz konusu bile değil belki de! ama genede insan olan bir insan kucaklar var gücüyle koşar onu götürürdü..
Fotoğrafçı belkide vicdan azabına dayanamadı..

onRush sen maLmIsInIz iLk once FotoğrafI cek sonra kurtar Cocugu hem ödüL aL, hem de vicdan azabIndan Geberme..

kahretsin..! nerden buldun bu yazıyı bu resmi ne güzel unuttuydum

O acıyla ödül umrumda olurmu sanıyorsun sen ödülünü aL .. ben çocuğu 2 sn. erken kurtarıcam