Ayyas.Com

Bu gün evden ekmek almak için bakkala çıktım. Evden çıkarken de masanın üzerindeki bozuk para duran zımbırtının içinde bozuklukları aldım. En azından gittiğimde bütün para bozdurmak ile ilgili sorun yaşamayayım diye.

Anasöre bindim ve aparmandan çıkıp 30 mt. ötedeki bakkala gittim. İki adet ekmek aldım. Sıra ödeme yapmaya gelmişti.
Çıkarttım cebimdeki bozuk paraları ve tutar kadar bozukluğu toplayıp bakkala uzattım.
Bu tutar içerisinde 5(beş) adet 1 Ykr vardı. Parayı bankın üzerine bıraktıktan iki üç saniye sonra bakkal bana 1 Ykr’lerin geçmediğini söyledi.
Bir anlık bu ufak şoktan sonra dediğim şey aynen şuydu:
“1 Ykr’lar ne zaman tedavülden kalktı da benim haberim yok.”
Bakkalın verdiği cevap biraz kıytırık bir şekilde şöyleydi :
“Resmi olarak tedavülden kalkmadı gerçi, ama toptancılar bu parayı kabul etmiyor. Çoğu yer kullanmıyor 1 kuruşları.”
Dumurum iki kat arttı.
Bir ülkenin piyasasında böyle bir para birimi dolaşımda, fakat insanlar bu parayı dışlamış durumda. Elinizde trilyonlarca adet 1 ykr olsa aç kalacaksınız demek bu. Hadi onu geçtim bu Türk parasına yapılmış hakaratten başka bişey değildir kanımca.
İçimde söve söve eve dönmekten başka bişey gelmedi o an elimden. Ama bir yolunu bulursam şikayet edeceğim.
Ulan dengesiz insanlar. Türk’üm diye geçinen şerefsizler. Siz daha paranıza sahip çıkmazken kim size sahip çıksın.

bu ülkede neye değer verilmişki paraya verilsin. Ha sen elinde deste deste yüzlüklerle gidersen bak o zaman bakkal seni nasıl karşılıyor, adamdan hiç görmediğin kadar yalakalık görürsün, aslında gideceksin o bakkala alıcaksın bir sürü malzeme sonra ah pardon bende yüzlükler varmış, siz bana para üstünü bozuk vereceğiniz için almıyorum bunları diyeceksin ve bırakacaksın, bak o zaman o bakkal nasıl mal gibi bakar yüzüne. Dengesiz bir toplumda yaşaya yaşaya bende dengesiz oldum çıktım valla....

benimde başıma çokca geldi bu olay..sadece süpermarketler veriyorlar bildiğim kadarıyla bu paraları..paranızın üstünü tamamıyla alabiliosunuz ama kullanamıosunuz..merkez bankasından bu durumla ilgili bi açıklama gelmişti zamanında ve pek çok şikayettede bulunulmuştu çeşitli kuruluşlar tarafından..ama sonuç sıfır..

Böyle saçma iş mi olur. Madem devlet bu kadar milletini düşünüyor, bu kadar lüzumsuz, bu kadar işleri zorlaştıran bir çözüm üreteceğine, satıcıların bu tarz fiyatlar üretmek zorunda kalmasına sebep olan bir ekonomi çıkmazından kurtarması daha mantıklı değil mi?


Ha eğer bana dersen ki böyle bir çıkmaz yok o zaman satıcılara suç bulurum ki işin ucu yine de devlete değer. Çünkü ekonomi tarafından bakacak olursak; madem satıcının böyle bir fiyatlandırma yapmasına sebep olacak zorunlu bir koşul yok, devletin de satıcının keyfi olarak böyle fiyatlandırma yapmasına izin vermemesi lazım. O zaman böyle bir gerginlik olmaz.

Ya satıcı yuvarlak rakamlar kullanacak, ya da tedavüldeki parayı kullanmayı kabullenecek bunun başka yolu var mı?

Aslında şimdi düşündüm de yine de her halükarda bu para dolaşımda ise kullanımı zorunludur. Bunu kullanmam diyemez hiçkimse. Bu suçtur. O an acil lazım oldu ve elimde parayı tamamlamak için 5 adet 1 kuruş var ve bu yüzden acil olan ihtiyacımı gideremiyorum varmı bu kadar mantıksız bir durum yahu.

Mert, İstersen bi profilime bak bakalım ben neler okumuşum.

Neyin ekonomiye nasıl etki edeceğini emin ol gayet iyi biliyorum. Ve anlatamak istediğimi anlamışsın aslında. Bir önceki mesajımda yazdıklarımın ne kadar saçma olduğu konusunda hemfikiriz. Olayın saçma boyutlarını gösterebilmişim. Ancak soruna faydalar yasası ile yaklaşacak olursak açıkca problem şu ki : Sonuçta senin önceki mesajlarında söylediğin şeylerin Türkiye'de pek geçerliliği yok. Şöyle bir göz atalım dediklerine... Misal demişsin ki : Bana söyler misin Türkiye'de hangi markette var böyle bir uygulama ben hiç görmedim daha böyle bişey.
Türkiye de kaç kişinin elinden kişisel kullanım amaçlı 1 YKr geçiyor. Dolaşımda ne kadar 1 YKr var? Ben etrafımda pek fazla göremiyorum ki. Senede bir iki kere elime geçiyor ve toplasan 10 kuruşu geçmez benim elime geçen 1YKr toplamı.

Şimdi kalkıp ben bu 1 sene içerisinde ancak topladığım 10Kuruş bile etmeyen 1YKr'yi bankaya yatırsam ne olacak bana ne fayda sağlayacak.

O para bir seneyi bulmadan Türkiye'deki ekonomik şartlar altında orada eriyip gidecek. Adım gibi eminim. Ne oldu? Yatırım yaptım. Ee! ne işime yaradı? Benim hiç bi işime yaramadı ama devlet tarafından o birkaç kuruşum iç edilmiş oldu. Bence bu görüşünde şöyle bir yanlışlık var : Birincisi, kuruşların bakkalda birikme oranı benim cebimde birikme oranından %100 daha fazladır. Bu kuruşları gayet kenisi kullanarak/biriktirerek kendine fayda sağlayabilir. Biriken kuruşları gidip bankada bütünletip toptancıya verebilir. Ve en azından kendisi de kuruşlu fiyatlar kullanarak fiyat bakımından marketlerin yaptığı gibi bir taktik ile millete 14.99'a ürün satabilir. Ki bu da ona müşteri kazandıracaktır. Büyük marketler haricinde çoğu yerde geçmeyen bu 1 kuruşların bir değerinin olmaması saçma ve yanlış. Madem ki bir kuruşun hesabı yapılıyor, bu bir kuruşun kullanıma açık olması lazım.

Yukarıda da örneklediğim şekilde kullanıma açık olmayan kuruşun kime ne gibi bir faydası olabilir.

Standart yaşam normlarına sahip bir insana fayda sağlamayan bir şeyi devlet zaten piyasada dolaşıma sürmezdi. Bu yüzden bakkalın bir kuruşu kabul etmemesi gibi bir hakka sahip olması gayet mantıksız ve bana kalırsa bir suçtur bu.

Bu arada konuyu sadece bir bakkal olarak sınırlamaya gerek yok.

Şunu da eklemeden geçemeyeceğim;
Kuruşların hayatı kolaylaylaştırması gerektiğinde aynı görüşe sahibiz. Ama şunun da göz önünde bulundurulması lazım: Benim yaşadığım olayda kuruşlar hiçbir şekilde bana hayatımı kolaylaştırmak ya da bana kazanç sağlamak gibi bi fayda sağlamıyor.

ayrıca bankaya yatırma konusuna gelince benim bulunduğum yerdeki bankalar bende 1 ytl ve 50 ykr lik bozuk para bulunduğu halde şu an sayamam diyerek almıyor anlayışınızı bekliyoruz falan filan... 1000 ytl kadar 1 ytliği sayamazmış... ben nerde kullanıcam paramı toptancı almıyor,hesabıma yatırcam almıyor.. dolmuş duraklarına gittim bi kkısmını oraya verdim,ptt, türk telekom şubelerine gittim parça parça bi şekilde erittim bi de bunu 1 ykr olarak düşünün kullanılabilirliği ne kadar? o yüzden paradan sayılmaması çok normal çöplerde yerlerde ya da yazar kasanın hiç kullanmadığınız bi köşesinde bulabilrsiniz paramızı :(